Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα την έκθεση προόδου της δράσης της ΕΕ για το κλίμα του 2026 και την έκθεση για την αγορά άνθρακα, στην οποία καταδεικνύεται ότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ εξακολουθούν να μειώνονται, οι καθαρές τεχνολογίες επεκτείνονται και ολοένα και περισσότερα έσοδα από το ΣΕΔΕ διατίθενται στα κράτη μέλη της ΕΕ για επενδύσεις στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν τον τρόπο με τον οποίο η καθαρή μετάβαση εξακολουθεί να στηρίζει τους ευρύτερους στόχους της ΕΕ για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, μείωση των εξαρτήσεων και ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή.

Η έκθεση προόδου σχετικά με τη δράση για το κλίμα επιβεβαιώνει ότι οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην ΕΕ μειώθηκαν κατά 1,6 % το 2025 σε σύγκριση με το 2024, σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία. Οι εκπομπές που καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) μειώθηκαν κατά περίπου 2 % το 2025, ενώ οι εκπομπές σε τομείς που καλύπτονται από τον κανονισμό για τον επιμερισμό των προσπαθειών (ESR) παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές και τα προσωρινά στοιχεία δείχνουν βελτίωση της καταβόθρας άνθρακα της ΕΕ. Οι εκπομπές είναι πλέον κατά 39 % χαμηλότερες από τα επίπεδα του 1990, ενώ η οικονομία της ΕΕ έχει αναπτυχθεί κατά 74 % κατά την ίδια περίοδο, αποσυνδέοντας για ένα ακόμη έτος την ανάπτυξη της οικονομίας μας από την απανθρακοποίησή της, μειώνοντας περαιτέρω τις εκπομπές. Η φετινή έκθεση για την αγορά άνθρακα διαπιστώνει επίσης ότι τα έσοδα από το ΣΕΔΕ της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 43,2 δισ. ευρώ το 2025, σημειώνοντας αύξηση 11 % σε σύγκριση με το 2024.

Η ΕΕ ενίσχυσε επίσης το μακροπρόθεσμο πλαίσιο για το κλίμα φέτος με τη θέσπιση νομικά δεσμευτικού στόχου για τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 90 % έως το 2040 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, με την έναρξη ισχύος του τροποποιημένου ευρωπαϊκού νομοθετήματος για το κλίμα τον Απρίλιο του 2026.

Επιτάχυνση της εφαρμογής του 2030 σε ολόκληρη την ΕΕ

Ενώ η ΕΕ παραμένει πλήρως προσηλωμένη στη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55 % έως το 2030, ο βραδύτερος ρυθμός μείωσης των εκπομπών το 2025 σημαίνει ότι οι προσπάθειες θα πρέπει να επιταχυνθούν σε ολόκληρη την οικονομία κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας.

Η έκθεση αναφέρει ότι οι εκπομπές που καλύπτονται από τον κανονισμό για τον επιμερισμό των προσπαθειών (συμπεριλαμβανομένων των εγχώριων μεταφορών, των κτιρίων, της γεωργίας και των αποβλήτων) αναμένεται επί του παρόντος να μειωθούν κατά περίπου 38,5 % έως το 2030 σε σύγκριση με το 2005, ελαφρώς κάτω από τον στόχο του 40 % σε επίπεδο ΕΕ. Από την αξιολόγηση προκύπτει ότι εννέα κράτη μέλη της ΕΕ δεν σημειώνουν επαρκή πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των οικείων στόχων του κανονισμού για τον επιμερισμό των προσπαθειών για το 2030. Η Επιτροπή θα ζητήσει από την Αυστρία, την Κροατία, την Κύπρο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ιρλανδία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα και τη Σουηδία να υποβάλουν σχέδιο διορθωτικών μέτρων για την επιτάχυνση της εφαρμογής και της ανάπτυξης μέτρων και επενδύσεων μείωσης των εκπομπών.

Τα προσωρινά στοιχεία δείχνουν ότι οι καθαρές απορροφήσεις άνθρακα από τον τομέα της γης αυξήθηκαν κατά περίπου 11 % το 2025 σε σύγκριση με το 2024. Παρά τη βελτίωση αυτή, οι τρέχουσες προβλέψεις για τον τομέα της γης δείχνουν επίσης κενό 40-55 εκατομμυρίων τόνων ισοδυνάμου CO₂ προς τον στόχο χρήσης γης της ΕΕ για το 2030.

Η καθαρή μετάβαση ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα

Η επιτάχυνση της ανάπτυξης καθαρών τεχνολογιών το 2025 εξακολουθεί να συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και στον περιορισμό των επιπτώσεων των ασταθών τιμών των καυσίμων στους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Ενώ η παραγωγή καθαρής τεχνολογίας της ΕΕ έχει επεκταθεί σημαντικά, η έκθεση επισημαίνει ότι μπορούν ακόμη να αξιοποιηθούν περαιτέρω οικονομικές ευκαιρίες για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, γεγονός που θα κινητοποιήσει επενδύσεις. Οι ταξινομήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων με μπαταρία αυξήθηκαν σε 1,9 εκατομμύρια το 2025, που ισοδυναμεί με περίπου μία στις έξι ταξινομήσεις νέων αυτοκινήτων. Η αιολική και ηλιακή δυναμικότητα της ΕΕ αυξήθηκε σε 611 GW, ή περίπου στο 49 % της συνολικής δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η εγκατάσταση αντλιών θερμότητας επιταχύνθηκε επίσης, με εκτιμώμενη πρόσθετη ισχύ 41 GW το 2025, από 26 GW το 2024.

Η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή καθίσταται ολοένα και πιο επείγουσα

Τα ακραία φαινόμενα που σχετίζονται με το κλίμα έχουν προκαλέσει οικονομικές απώλειες ύψους 822 δισ. ευρώ στην ΕΕ από το 1980. Περίπου 70 δισ. ευρώ ετησίως θα πρέπει να επενδυθούν στην προσαρμογή έως το 2050. Οι εκθέσεις τονίζουν τις ταχέως αυξανόμενες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, με σοβαρές επιπτώσεις το 2026.

Το νέο πλαίσιο της ΕΕ για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, το οποίο παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2026, θα ενισχύσει την ικανότητα της Ευρώπης να προβλέπει, να προετοιμάζεται και να διαχειρίζεται τους κλιματικούς κινδύνους με έναν προτεινόμενο νόμο για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, ο οποίος θα υποστηρίζεται από μια κοινή πορεία αναφοράς για την υπερθέρμανση του πλανήτη.

Το EU ET S εξακολουθεί να είναι μια λειτουργική αγορά ανθρακούχων εκπομπών

Η έκθεση του 2026 για την αγορά άνθρακα δείχνει ότι τα έσοδα από το ΣΕΔΕ της ΕΕ ανέρχονται σε 43,2 δισ. EUR το 2025. Πάνω από το ήμισυ του ποσού αυτού (23,9 δισ. ευρώ) διατέθηκε απευθείας στα κράτη μέλη της ΕΕ για τη χρηματοδότηση μέτρων απαλλαγής των νοικοκυριών και της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Η αύξηση του μεριδίου των εσόδων του ΣΕΔΕ που επενδύονται στην απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και η διατήρηση της ακεραιότητας του συστήματος θα διασφαλίσουν ότι το ΣΕΔΕ της ΕΕ θα επιτύχει τον στόχο του για μείωση των εκπομπών κατά 62 % κάτω από τα επίπεδα του 2005 έως το 2030.

Οι εκπομπές από βιομηχανικές εγκαταστάσεις μειώθηκαν κατά 3,3 % σε σχέση με το 2024, κυρίως λόγω των τομέων του σιδήρου και του χάλυβα, του τσιμέντου και των χημικών προϊόντων. Οι εκπομπές από τις θαλάσσιες μεταφορές μειώθηκαν κατά 4 %, ενώ οι εκπομπές από τις αεροπορικές μεταφορές αυξήθηκαν κατά 0,2 %, επιβεβαιώνοντας την επιτακτική ανάγκη απαλλαγής του εν λόγω τομέα από τις ανθρακούχες εκπομπές. Ενώ οι συνολικές εκπομπές του ΣΕΔΕ παραμένουν κάτω από το ανώτατο όριο, οι μειώσεις των εκπομπών έχουν επιβραδυνθεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Τον Ιούλιο του 2026 η Επιτροπή πρότεινε μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ της ΕΕ για τη δεκαετία 2030-2040.

Ιστορικό

Η έκθεση προόδου της δράσης για το κλίμα δείχνει την ετήσια πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για μείωση των εκπομπών και περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με διάφορους τομείς πολιτικής για το κλίμα, τη νομοθετική πρόοδο, τη χρηματοδότηση για το κλίμα και την προσαρμογή. Η έκθεση για την αγορά άνθρακα αποτελεί ετήσιο απολογισμό της λειτουργίας του ΣΕΔΕ της ΕΕ.