Το Global Methane Hub (GMH), σε συνεργασία με το Yale Program on Climate Change Communication (YCCC) και το WWF Ελλάς, διεξήγαγε διεθνή έρευνα στην Ελλάδα και σε άλλες 17 χώρες ανά τον κόσμο, με στόχο τη μέτρηση και καταγραφή της ενημέρωσης του κοινού γύρω από την κλιματική αλλαγή και το μεθάνιο, καθώς και τη διερεύνηση των στάσεων της κοινής γνώμης απέναντι στις λύσεις για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση, το 85% των Ελλήνων υποστηρίζει τη λήψη μέτρων για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, ενώ εννέα στους δέκα (90%) δηλώνουν ότι ανησυχούν για την κλιματική αλλαγή. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανησυχία που εκφράζουν για τα ακραία καιρικά φαινόμενα, με το 94% να ανησυχεί για τη ζέστη και τους καύσωνες και το 96% για τις δασικές πυρκαγιές.

Τα ευρήματα δημοσιεύονται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) είχε δεσμευθεί να θέσει σε εφαρμογή τον κομβικής σημασίας Κανονισμό για το Μεθάνιο ((ΕΕ) 2024/1787), που αποτελεί βασικό εργαλείο για την περιβαλλοντική διαφάνεια και λογοδοσία των βιομηχανιών ορυκτών καυσίμων και τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα.

Αντ’ αυτού, πριν λίγες ημέρες, στις 22 Οκτωβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε πρόταση για αναβολή συγκεκριμένων υποχρεώσεων που εισάγει ο κανονισμός για τρία έτη. Ο κανονισμός προβλέπει ότι οι εισαγωγείς πετρελαίου και αερίου πρέπει να συμμορφώνονται με συγκεκριμένες απαιτήσεις για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου, οι οποίες σχετίζονται με την ακριβή μέτρηση, παρακολούθηση, υποβολή εκθέσεων και επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου στους τομείς του πετρελαίου, του αερίου και του άνθρακα  και την ένταση μεθανίου στα καύσιμα αυτά.

Αν δεν προχωρούσε η αναστολή, η εφαρμογή του κανονισμού στόχευε να οδηγήσει σε μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 1,9 εκατομμύρια τόνους ετησίως, να περιορίσει τις διαρροές μεθανίου και να αποτρέψει τη σπατάλη αερίου που τώρα συμβαίνει ανεξέλεγκτα μέσω καύσης πυρσού, εξαέρωσης και διαρροών. Η μείωση των εκπομπών μεθανίου αποτελεί έναν από τους ταχύτερους τρόπους περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς το μεθάνιο είναι βραχύβιος ρύπος, με δυναμικό υπερθέρμανσης πάνω από 80 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Παράλληλα, ο περιορισμός των εκπομπών του συμβάλλει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας και αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη.

Τι έδειξε η έρευνα για την Ελλάδα

 Από τη χώρα μας στην έρευνα συμμετείχε ένα τυχαίο δείγμα τουλάχιστον 700 ατόμων. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις σχετικά με τις περιβαλλοντικές ανησυχίες τους, καθώς και σχετικά με τις απόψεις τους για την κλιματική αλλαγή και την υποστήριξη μέτρων αντιμετώπισής της, τις γνώσεις τους για τις εκπομπές μεθανίου και τη στάση τους απέναντι σε συγκεκριμένες πολιτικές για τη μείωσή τους.

Τα αποτελέσματα της έρευνας επιβεβαιώνουν:

1. Ευρεία ανησυχία για τις απειλές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή. Εννέα στους δέκα Έλληνες (90%) ανησυχούν για την κλιματική αλλαγή, ενώ το 96% ανησυχεί για τις δασικές πυρκαγιές και το 94% για την ακραία ζέστη.

2. Το 75% θεωρεί ότι η κλιματική αλλαγή οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα, ενώ το 83% υποστηρίζει τη λήψη μέτρων για τον περιορισμό των επιπτώσεών της.

3. Ισχυρή υποστήριξη για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου, καθώς το 85% των Ελλήνων τάσσεται υπέρ της λήψης των αναγκαίων μέτρων. Μάλιστα, η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων υποστηρίζει τη μείωση των εκπομπών μεθανίου και στους τρεις τομείς που ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των ανθρωπογενών εκπομπών του (αγροτικός τομέας, τομέας αποβλήτων, ενεργειακός τομέας). Το συγκεκριμένο σημείο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δείχνει πως οι πολίτες αναγνώρισαν τους συγκεκριμένους τομείς ως εκείνους που έχουν σημαντικές δυνατότητες να μειώσουν τις εκπομπές μεθανίου και αναμένουν  να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

4. Το 68% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ευθύνη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και το 65% αποδίδει αντίστοιχη ευθύνη στις εταιρείες διαχείρισης αποβλήτων. Παράλληλα, το 87% και το 88%, αντίστοιχα, θεωρούν ότι οι δύο αυτοί κλάδοι έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν σε ουσιαστικές αλλαγές.

«Με την ανησυχία για τις δασικές πυρκαγιές και την ακραία ζέστη να βρίσκεται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, οι πολίτες σε όλη την Ελλάδα αντιλαμβάνονται πόσο επείγουσα είναι η ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης», δήλωσε ο Marcelo Mena, διευθύνων σύμβουλος του Global Methane Hub. «Στις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, όσοι δήλωσαν ότι βιώνουν πιο άμεσα τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ήταν και πιθανότερο να πιστεύουν πως υπάρχει άμεση ανάγκη για λήψη μέτρων. Με περισσότερους από οκτώ στους δέκα Έλληνες να υποστηρίζουν τη λήψη μέτρων για το μεθάνιο, η χώρα έχει την ευκαιρία να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική, καθώς προχωρά η εφαρμογή του Κανονισμού της ΕΕ για το Μεθάνιο, προωθώντας λύσεις που οδηγούν σε ουσιαστική μείωση των εκπομπών».

Η μείωση των εκπομπών μεθανίου ως έκτακτο κλιματικό μέτρο

Η μείωση της ρύπανσης από μεθάνιο αποτελεί τον ταχύτερο τρόπο επιβράδυνσης της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο. Το μεθάνιο ευθύνεται για περίπου το 30% της αύξησης της θερμοκρασίας που έχει καταγραφεί από την προβιομηχανική εποχή και έχει δυναμικό υπερθέρμανσης πάνω από 80 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του διοξειδίου του άνθρακα σε διάστημα 20 ετών. Η μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου κατά 45% μέσα στην τρέχουσα δεκαετία θα μπορούσε να αποτρέψει σχεδόν 0,3°C υπερθέρμανσης έως το 2045, συμβάλλοντας στην επίτευξη των διεθνών κλιματικών στόχων.

Ο περιορισμός των εκπομπών μεθανίου θα μπορούσε επίσης να βελτιώσει την ποιότητα του αέρα, να προστατεύσει τις καλλιέργειες, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, να ενισχύσει το διεθνές σύστημα τροφίμων, να μειώσει τους κινδύνους για την υγεία και να ενδυναμώσει την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών σε όλο τον κόσμο. Καθώς η ρύπανση από μεθάνιο δεν γνωρίζει σύνορα, καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μόνη της. Η συντονισμένη δράση κυβερνήσεων, επιχειρήσεων, ερευνητών και τοπικών κοινωνιών είναι απαραίτητη για τη γρήγορη μείωση των εκπομπών και τη διασφάλιση ενός υγιέστερου και ασφαλέστερου μέλλοντος.

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, η κα. Θεοδότα Νάντσου, επικεφαλής πολιτικής του WWF Ελλάς, δήλωσε: «Καθώς οι τοπικές κοινωνίες στην Ελλάδα έρχονται αντιμέτωπες όλο και συχνότερα με ολοένα και εντονότερες κλιματικές καταστροφές, όπως οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι καταστροφικές καταιγίδες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την κακοκαιρία Daniel το 2023, η μείωση των εκπομπών μεθανίου αναδεικνύεται σε ζήτημα ζωτικής σημασίας. Το γεγονός ότι σε πολύ μεγάλο ποσοστό  η κοινή γνώμη στην Ελλάδα διάκειται θετικά στη λήψη μέτρων για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου αποτελεί ένα ισχυρό και ενθαρρυντικό μήνυμα. Η πραγματική πρόκληση τώρα είναι να διασφαλίσουμε ότι η Ελλάδα δεν θα εγκλωβιστεί σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, μέσα από νέες έρευνες για πετρέλαιο και αέριο και τη συνεχή επέκταση των υποδομών υγροποιημένου αερίου (LNG)».

---

Τα συνολικά αποτελέσματα από όλες τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα, είναι διαθέσιμα ΕΔΩ.