Σήμερα, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για έργα ανανεώσιμης ενέργειας, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Στόχος είναι να τονωθεί η ανάπτυξή τους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, να ενισχυθεί η ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ και να καταστεί το ενεργειακό μας δίκτυο κατάλληλο για την κλιματική ουδετερότητα.
Η οδηγία για τις αδειοδοτήσεις αποτελεί το ήμισυ της δέσμης για τα ευρωπαϊκά δίκτυα, η οποία αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των ενεργειακών υποδομών της Ευρώπης. Η δέσμη για τα ευρωπαϊκά δίκτυα αποτελεί βασικό παραδοτέο στο πλαίσιο του χάρτη πορείας «Μία Ευρώπη, μία αγορά» που αποσκοπεί στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας και στη μείωση των τιμών της ενέργειας.
Η οδηγία για τις αδειοδοτήσεις τροποποιεί την οδηγία για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, την οδηγία για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την οδηγία για την αγορά αερίου.
«Με την αποψινή προσωρινή συμφωνία σχετικά με την οδηγία για τις αδειοδοτήσεις, ολοκληρώσαμε το πρώτο ήμισυ της δέσμης για τα ευρωπαϊκά δίκτυα. Υλοποιούμε τη φιλοδοξία του χάρτη πορείας “Μία Ευρώπη, Μία Αγορά”. Οι ταχύτερες και εξορθολογισμένες αδειοδοτήσεις θα συμβάλουν στην επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού στην Ευρώπη. Χρειαζόμαστε υποδομές δικτύου για καθαρή, οικονομικά προσιτή και εγχώρια ενέργεια και για να απεξαρτηθούμε από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Η επιτυχής ολοκλήρωση των εργασιών σχετικά με την οδηγία για τις αδειοδοτήσεις είναι το αποτέλεσμα πολύμηνων διοργανικών διαπραγματεύσεων και η συμφωνία αυτή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νομοθετικά ορόσημα στο ενεργειακό θεματολόγιο της ΕΕ. Είμαι υπερήφανος για τον ρόλο της Ιρλανδίας στην ολοκλήρωση των εργασιών αυτού του βασικού φακέλου κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας» – Darragh O’Brien, Υπουργός Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας.
Απλουστευμένη και ταχύτερη αδειοδότηση
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να επιταχύνουν τις διαδικασίες αδειοδότησης και να τις καταστήσουν πιο διαφανείς, εξαλείφοντας τις περιττές καθυστερήσεις και εξορθολογίζοντας τις προθεσμίες για την έγκριση και τη σύνδεση με το δίκτυο έργων ανανεώσιμης ενέργειας, εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας και σταθμών επαναφόρτισης, καθώς και για την αδειοδότηση νέων υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου.
Τα κράτη μέλη θα είναι σε θέση να δώσουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη δικτύων ανανεώσιμης ενέργειας και ηλεκτρικής ενέργειας, θεωρώντας ότι αυτά εξυπηρετούν υπέρτερο δημόσιο συμφέρον. Η προσωρινή συμφωνία ευθυγραμμίζεται με τη θέση του Συμβουλίου, αφήνοντας στα κράτη μέλη τη διακριτική ευχέρεια να μην εφαρμόσουν την αρχή αυτή, προκειμένου να προστατεύσουν συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μείωση των καθυστερήσεων μέσω της σιωπηρής έγκρισης
Για την αποφυγή διοικητικών σημείων συμφόρησης, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν ότι η απουσία απάντησης από τις αρχές για τα ενδιάμεσα διοικητικά στάδια της αδειοδότησης θεωρείται ότι συνιστά σιωπηρή έγκριση, όπως περιγράφεται στη θέση του Συμβουλίου.
Ψηφιοποίηση των αιτήσεων αδειοδότησης
Η προσωρινή συμφωνία προβλέπει τη δημιουργία ενιαίων ψηφιακών πυλών ή συνδεδεμένων πυλών στο κατάλληλο διοικητικό επίπεδο για τις διαδικασίες αδειοδότησης. Οι πύλες θα επιταχύνουν και θα απλουστεύσουν τις αιτήσεις αδειοδότησης με μια αποτελεσματική και διαφανή διαδικασία, παρέχοντας ένα ενιαίο σημείο πρόσβασης για τους αιτούντες.
Αποδοχή από το κοινό και συμμετοχή της κοινότητας
Οι συννομοθέτες συμφώνησαν να προωθήσουν τη δημόσια στήριξη και να διευκολύνουν την ομαλή μετάβαση σε ένα σύστημα καθαρότερης ενέργειας. Η συμφωνία καθορίζει τις αρχές για τη συμμετοχή των πολιτών σε έργα ανανεώσιμης ενέργειας: σε αυτές περιλαμβάνονται η προώθηση του διαλόγου μέσω του εθελοντικού ορισμού ανεξάρτητου φορέα διευκόλυνσης και ο δίκαιος επιμερισμός του οφέλους με τις τοπικές κοινότητες που φιλοξενούν έργα ανανεώσιμης ενέργειας με εγκατεστημένη δυναμικότητα άνω των 7 MW.
Επόμενα βήματα
Η προσωρινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στη συνέχεια, θα ακολουθήσει η τυπική έκδοση από τα δύο θεσμικά όργανα, μετά την οριστική διατύπωση του κειμένου από τους γλωσσομαθείς νομικούς. Τα κράτη μέλη θα έχουν προθεσμία 1,5 ετών για να ενσωματώσουν τις διατάξεις της οδηγίας στην εθνική τους νομοθεσία.
Γενικό πλαίσιο
Σύμφωνα με την έκθεση Draghi σχετικά με την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και το σχέδιο δράσης για οικονομικά προσιτή ενέργεια, οι χρονοβόρες και περίπλοκες διαδικασίες αδειοδότησης επιβραδύνουν σημαντικά την επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτείται για την εξασφάλισης καθαρής ενέργειας και χαμηλότερου κόστους ενέργειας στην ΕΕ. Επί τους παρόντος, για την ολοκλήρωση δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας απαιτούνται περίπου 10 έτη, πάνω από το ήμισυ των οποίων αντιπροσωπεύει η διαδικασία αδειοδότησης.
Η οδηγία για τις αδειοδοτήσεις προτάθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 2025 για την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις διαδικασίες αδειοδότησης έργων ανανεώσιμης ενέργειας και ενεργειακών υποδομών, όπως τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου, οι σταθμοί αποθήκευσης και επαναφόρτισης, προκειμένου να επιταχυνθούν ο εξηλεκτρισμός και η απανθρακοποίηση.