Σε σημαντική αύξηση των επενδύσεων στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2030 προσβλέπει ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER). Ωστόσο, η έκθεση του Οργανισμού υπογραμμίζει παράλληλα ότι τα φαινόμενα συμφόρησης στα δίκτυα και οι συστηματικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων υποδομής απειλούν να επιβαρύνουν σημαντικά τους τελικούς καταναλωτές τα επόμενα χρόνια.
Διεύρυνση επενδυτικών πλάνων σε όλη την Ευρώπη
Τα στοιχεία της έκθεσης, τα οποία βασίζονται σε εκτιμήσεις που υπέβαλαν 18 κράτη-μέλη, αποτυπώνουν μια σαφή τάση ενίσχυσης των υποδομών. Ειδικότερα, 15 από τις 18 χώρες προβλέπουν ότι οι επενδυτικές δαπάνες για τα δίκτυα ηλεκτρισμού το 2030 θα κινηθούν σε υψηλότερα επίπεδα σε σύγκριση με το 2025.
Πρωταθλήτρια στον ρυθμό αύξησης εμφανίζεται η Ολλανδία, η οποία εκτιμά ότι οι ετήσιες επενδύσεις της έως το 2030 θα αγγίξουν σχεδόν το πενταπλάσιο των επιπέδων του 2025, προκειμένου να αντιμετωπιστεί η οξεία συμφόρηση στο εγχώριο δίκτυο. Στον αντίποδα, μειωμένες δαπάνες για την ίδια περίοδο προβλέπουν η Εσθονία, η Λετονία και η Κύπρος.
Διπλασιασμός του κόστους δικτύου για τους καταναλωτές έως το 2050
Παρά τις θετικές προοπτικές εκσυγχρονισμού, ο ACER προειδοποιεί για την οικονομική επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ενεργειακού τομέα, το κόστος χρήσης δικτύου που ενσωματώνεται στους λογαριασμούς ρεύματος ενδέχεται να αυξηθεί από 50% έως και 100% έως το 2050 σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα.
Οι βασικοί παράγοντες που τροφοδοτούν αυτή την ανοδική τάση είναι:
⇒ Η αναγκαιότητα κάλυψης των τεράστιων επενδυτικών κεφαλαίων: Οι απαραίτητες αναβαθμίσεις των δικτύων μεταφοράς και διανομής μετακυλίονται σταδιακά στα ρυθμιζόμενα τέλη των τιμολογίων.
⇒ Η αύξηση του κόστους κατασκευής: Οι τιμές των πρώτων υλών και του απαραίτητου εξοπλισμού για την κατασκευή ενεργειακών υποδομών συνεχίζουν να καταγράφουν ανοδική πορεία.
⇒ Τα φαινόμενα συμφόρησης: Οι καθυστερήσεις στην επέκταση των δικτύων εμποδίζουν τη διοχέτευση της φθηνής ανανεώσιμης ενέργειας, αναγκάζοντας τις αρχές να καταβάλλουν αποζημιώσεις ή να χρησιμοποιούν ακριβότερες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Η παράλληλη πρόκληση στο δίκτυο φυσικού αερίου
Επιπρόσθετη πίεση ασκείται και από τις εξελίξεις στην αγορά του φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο επίτευξης των ευρωπαϊκών κλιματικών στόχων, η ζήτηση φυσικού αερίου στην ΕΕ αναμένεται να υποχωρήσει κατά περίπου 18% έως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 2025.
Αυτή η μείωση της κατανάλωσης σημαίνει ότι το υψηλό σταθερό κόστος συντήρησης και λειτουργίας των υφιστάμενων υποδομών φυσικού αερίου θα επιμερίζεται σε σημαντικά μικρότερο αριθμό καταναλωτών, ασκώντας αυτόματα επιπλέον ανοδικές πιέσεις στα αντίστοιχα τιμολόγια.
