Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε σήμερα τις επικαιροποιημένες τιμές δεικτών αναφοράς του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΔΕ της ΕΕ) για την περίοδο 2026-2030, οι οποίες θα είναι πλέον ανοικτές στο κοινό και σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη πριν από την έγκρισή τους.
Η επικαιροποίηση του δείκτη αναφοράς αποτελεί βασικό βήμα για τον καθορισμό του επιπέδου δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων για την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Με τους προτεινόμενους δείκτες αναφοράς, η βιομηχανία θα συνεχίσει, κατά μέσο όρο, να λαμβάνει δωρεάν κατανομή που καλύπτει περίπου το 75 % των εκπομπών της. Η Επιτροπή αντιμετωπίζει τις ανησυχίες του κλάδου αξιοποιώντας πλήρως τις διαθέσιμες νομικές ευελιξίες. Για την παροχή κινήτρων για τον βιομηχανικό εξηλεκτρισμό, η επικαιροποιημένη προσέγγιση διατηρεί την κάλυψη των έμμεσων εκπομπών από τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας σε 14 δείκτες αναφοράς προϊόντων. Αυτό οδηγεί σε υψηλότερες τιμές αναφοράς με οικονομικό αντίκτυπο περίπου 4 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030.
Η επικαιροποίηση των τιμών των δεικτών αναφοράς για την περίοδο 2026-2030 απαιτείται βάσει της οδηγίας για το ΣΕΔΕ. Συμπληρώνει την προτεινόμενη τροποποίηση του αποθεματικού για τη σταθερότητα της αγοράς του ΣΕΔΕ που παρουσιάστηκε την 1η Απριλίου, η οποία θα προσαρμόσει και θα εξοπλίσει καλύτερα το αποθεματικό ώστε να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές εξελίξεις της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής στενότητας της προσφοράς κατά τις επόμενες δεκαετίες. Από κοινού, τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στη στήριξη της ανταγωνιστικότητας και της απαλλαγής της βιομηχανίας της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές, ενισχύοντας παράλληλα περαιτέρω τη σταθερότητα και την προβλεψιμότητα της αγοράς ανθρακούχων εκπομπών της ΕΕ.
Τα μέτρα αυτά θα πρέπει επίσης να εξεταστούν στο ευρύτερο πλαίσιο της επανεξέτασης του ΣΕΔΕ της ΕΕ που αναμένεται τον Ιούλιο του 2026, η οποία έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι το ΣΕΔΕ παραμένει κατάλληλο για το μέλλον και εξακολουθεί να στηρίζει την ευρωπαϊκή βιομηχανία στη μετάβασή της για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.
Στο πλαίσιο του υφιστάμενου ΣΕΔΕ της ΕΕ, η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων επινοείται ανά τομέα με βάση τις επιδόσεις του καθαρότερου 10 % των παραγωγών. Όλες οι εταιρείες λαμβάνουν ένα επίπεδο δωρεάν δικαιωμάτων, αλλά εκείνες που εκπέμπουν περισσότερο από τον δείκτη αναφοράς που έχει καθοριστεί από τους καθαρότερους παραγωγούς πρέπει να αγοράσουν πρόσθετα δικαιώματα για την κάλυψη αυτών των εκπομπών. Με τον τρόπο αυτό, οι δείκτες αναφοράς του ΣΕΔΕ επιβραβεύουν τις αποδοτικότερες εγκαταστάσεις και διασφαλίζουν ότι η δωρεάν κατανομή παρέχει ισχυρό κίνητρο στις βιομηχανίες που ηγούνται της μετάβασης.
Επόμενα βήματα
Οι τιμές των δεικτών αναφοράς του ΣΕΔΕ της ΕΕ για την περίοδο 2026-2030 θα εγκριθούν με εκτελεστική πράξη. Μετά τη δημόσια διαβούλευση διάρκειας 4 εβδομάδων που ξεκίνησε σήμερα και τον έλεγχο από τα κράτη μέλη της ΕΕ στο πλαίσιο της επιτροπής για την κλιματική αλλαγή, η Επιτροπή θα εγκρίνει τα κριτήρια αναφοράς. Η πράξη αυτή απαιτείται για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων στη βιομηχανία. Η κατανομή αυτή αναμένεται λίγο μετά την έκδοση της πράξης, η οποία επί του παρόντος προβλέπεται στα τέλη Ιουνίου.
Έως τον Ιούλιο του 2026, η Επιτροπή θα επανεξετάσει το ΣΕΔΕ της ΕΕ με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του συστήματος. Η Επιτροπή άκουσε προσεκτικά τις ανησυχίες που εκφράστηκαν από τη βιομηχανία και τους τομείς που επλήγησαν περισσότερο. Ως απάντηση, θα προτείνει τη θέσπιση ειδικών ανά τομέα εφεδρικών δεικτών αναφοράς στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του ΣΕΔΕ της ΕΕ. Αυτό θα υλοποιηθεί μέσω ειδικής εξουσιοδότησης που θα επιτρέπει στην Επιτροπή να καθορίζει τους εν λόγω τομεακούς εφεδρικούς δείκτες αναφοράς και να θεσπίζει μεθοδολογία για τον καθορισμό των αντίστοιχων τιμών των δεικτών αναφοράς. Για την παροχή έγκαιρης και αποτελεσματικής στήριξης στους σχετικούς τομείς, η αναθεωρημένη μεθοδολογία θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή το συντομότερο δυνατόν.
Τον Μάρτιο του 2026 η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ενίσχυση των επενδύσεων στο πλαίσιο του ΣΕΔΕ, με προϋπολογισμό 30 δισ. ευρώ χρηματοδοτούμενο από 400 εκατομμύρια δικαιώματα ΣΕΔΕ. Στόχος της ενίσχυσης είναι η χρηματοδότηση έργων για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Κατά τον σχεδιασμό της, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει την πείρα που αποκτήθηκε μέσω της δημοπρασίας για την απαλλαγή της βιομηχανικής θερμότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές, διευκολύνοντας την πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και στοχεύοντας σε ορισμένες βιομηχανικές διεργασίες, όπως η θερμότητα σε διαφορετικά επίπεδα θερμοκρασίας, όπου απαιτούνται προσαρμοσμένες διαδρομές απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές.
