Σε μια περίοδο όπου οι διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας προκαλούν εκ νέου προβληματισμό στους καταναλωτές, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) αναδεικνύει τις ευκαιρίες που προσφέρει πλέον η ελεύθερη αγορά.

Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου, στην αγορά διατίθενται πλέον σταθερά («μπλε») τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας με χρέωση που υποχωρεί κάτω από το όριο των 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα (kWh). Η εξέλιξη αυτή παρέχει τη δυνατότητα στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να «κλειδώσουν» μια σταθερή, προβλέψιμη τιμή για τους επόμενους 12 μήνες, εξασφαλίζοντας πλήρη προστασία από τυχόν απότομες αυξήσεις.

Απαντώντας σε σενάρια σχετικά με την ανάγκη νέων κρατικών επιδοτήσεων στους λογαριασμούς —λόγω των πιέσεων που καταγράφηκαν στη χονδρεμπορική αγορά τον Σεπτέμβριο— αρμόδιοι παράγοντες του ΥΠΕΝ υπογραμμίζουν μια κρίσιμη λεπτομέρεια: οι τρέχουσες τιμές των σταθερών τιμολογίων διαμορφώνονται σε επίπεδα χαμηλότερα ακόμα και από την τελική τιμή που πλήρωναν οι καταναλωτές κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, αφότου συνυπολογίζονταν οι τότε γενναίες κρατικές επιδοτήσεις. Παρά ταύτα, το Υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι οι εξελίξεις τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή ενεργειακή αγορά παρακολουθούνται σε καθημερινή βάση, προκειμένου να υπάρξει άμεση παρέμβαση εφόσον απαιτηθεί.

Η τάση αυτή αποτυπώνεται ήδη καθαρά στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Τα στοιχεία δείχνουν μια σταθερή και αξιοσημείωτη μετατόπιση προς τα «μπλε» τιμολόγια, το μερίδιο των οποίων σκαρφάλωσε στο 31,62% τον Ιούνιο, έναντι 28,57% που καταγράφηκε τον Ιανουάριο. Στον αντίποδα, τα κυμαινόμενα «πράσινα» τιμολόγια σημείωσαν υποχώρηση στο 53% (από 57% τον Ιανουάριο). Αν και τα πράσινα τιμολόγια παραμένουν η κυρίαρχη επιλογή της πλειονότητας, η ψαλίδα κλείνει σταδιακά καθώς οι καταναλωτές αναζητούν μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερότητα στον οικογενειακό τους προϋπολογισμό.

Παρεμβάσεις για τη θέρμανση: «Πλαφόν» στο πετρέλαιο και διευρυμένο επίδομα

Παράλληλα με το μέτωπο της ηλεκτρικής ενέργειας, το ενδιαφέρον στρέφεται και στα μέτρα στήριξης για τη χειμερινή περίοδο, τα οποία προανήγγειλε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Όπως αναφέρουν πηγές του ΥΠΕΝ, η εξειδίκευση της δέσμης μέτρων για τη θέρμανση αναμένεται να πραγματοποιηθεί άμεσα.

Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται συντονισμένη παρέμβαση της κυβέρνησης και των διυλιστηρίων στην αγορά του πετρελαίου θέρμανσης. Στόχος είναι η τιμή εκκίνησης κατά την έναρξη της διάθεσής του στις 15 Οκτωβρίου να συγκρατηθεί αυστηρά κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο — επίπεδο στο οποίο είχε ολοκληρωθεί η περσινή περίοδος.

Συμπληρωματικά, προβλέπεται η αύξηση του κονδυλίου για το επίδομα θέρμανσης. Το επίδομα θα συνεχίσει να χορηγείται βάσει εισοδηματικών και κλιματικών κριτηρίων (με τη χρήση των εξειδικευμένων συντελεστών ανά περιοχή), ενώ καλύπτει όλες τις μορφές θέρμανσης (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, υγραέριο, καυσόξυλα, πέλετ και ηλεκτρική ενέργεια). Υπενθυμίζεται ότι κατά την περσινή περίοδο το επίδομα έλαβαν περίπου 1,2 εκατομμύρια δικαιούχοι, με τη συνολική δαπάνη του κρατικού προϋπολογισμού να ανέρχεται σε 173 εκατομμύρια ευρώ, μέγεθος που αναμένεται να διευρυνθεί περαιτέρω φέτος.

Στήριξη της βιομηχανίας: Στο επίκεντρο το ευρωπαϊκό πλαίσιο CISAF

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις επιπτώσεις του ενεργειακού κόστους στην ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας. Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων μεταξύ ΥΠΕΝ και παραγωγικών φορέων βρίσκεται το αίτημα για την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού προσωρινού πλαισίου CISAF (Clean Industrial State Aid Framework).

Το πλαίσιο CISAF προσφέρει στα κράτη-μέλη τη δυνατότητα να παρέχουν προσωρινή στήριξη (διάρκειας έως τριών ετών) σε ενεργοβόρες βιομηχανίες. Συγκεκριμένα:

⇒ Προβλέπει επιδότηση που μπορεί να καλύψει έως και το 50% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

⇒ Η ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της τιμής χονδρικής.

⇒ Θέτει ως αυστηρή προϋπόθεση ότι το 50% του ποσού της επιδότησης πρέπει υποχρεωτικά να επανεπενδύεται σε έργα ενεργειακής απόδοσης και πράσινης μετάβασης από τις ίδιες τις επιχειρήσεις.

Από την πλευρά του, το ΥΠΕΝ σημειώνει ότι η Ελλάδα εφαρμόζει ήδη σημαντικά μέτρα ελάφρυνσης για τις μεγάλες επιχειρήσεις, όπως ο μηχανισμός αντιστάθμισης του κόστους ρύπων (ETS) και η δραστική μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Παράλληλα, επισημαίνεται ότι μέχρι σήμερα το πλαίσιο CISAF έχει ενεργοποιηθεί μόλις σε 4 από τις 27 χώρες της Ε.Ε. (Ιρλανδία, Βουλγαρία, Γερμανία και Σλοβενία), με τις δύο πρώτες να μην παρέχουν παράλληλα κάλυψη για το κόστος αντιστάθμισης ρύπων, γεγονός που καθιστά τις δημοσιονομικές ισορροπίες ιδιαίτερα λεπτές.

Ιστορικός εξορθολογισμός στις ΥΚΩ: Μηδενισμός ελλείμματος και διασυνδέσεις

Μια από τις σημαντικότερες ειδήσεις που προκύπτουν από τις πηγές του ΥΠΕΝ αφορά την οριστική αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας στον ειδικό λογαριασμό των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) — τον μηχανισμό μέσω του οποίου χρηματοδοτείται η ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών και τα κοινωνικά τιμολόγια (ΚΟΤ).

Ενώ κατά το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025, ο λογαριασμός εμφάνιζε έλλειμμα-μαμούθ ύψους 136 εκατομμυρίων ευρώ, σήμερα το έλλειμμα έχει μηδενιστεί πλήρως. Η θεαματική αυτή ανατροπή αποδίδεται κυρίως στην ολοκλήρωση και λειτουργία της μεγάλης ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα, η οποία περιόρισε δραστικά το κόστος παραγωγής από τοπικές, δαπανηρές μονάδες μαζούτ.

Όσον αφορά το συσσωρευμένο χρέος παλαιότερων ετών, το οποίο αγγίζει τα 300 εκατομμύρια ευρώ:

1. Τα 200 εκατομμύρια ευρώ θα καλυφθούν άμεσα από τον κρατικό προϋπολογισμό.

2. Το υπόλοιπο ποσό θα αποσβεστεί σταδιακά από τα πρόσθετα οικονομικά οφέλη που φέρνει η πρόοδος των νησιωτικών διασυνδέσεων στις Κυκλάδες, με αιχμή του δόρατος την ολοκλήρωση της διασύνδεσης της Σαντορίνης, η οποία παρουσιάζει τις υψηλότερες καταναλώσεις στην περιοχή.