Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση απλούστερης και πιο εναρμονισμένης εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ για τα ύδατα, μειώνοντας τις αβεβαιότητες σχετικά με τη συμμόρφωση. Αποσκοπεί στη στήριξη του συνολικού θεματολογίου της Ευρώπης για την ανθεκτικότητα, το οποίο περιλαμβάνει την ανθεκτικότητα των υδάτων. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές αποτελούν μέρος των προσπαθειών της Επιτροπής να στηρίξει τη συνολική ανθεκτικότητα της Ευρώπης διατηρώντας υψηλά πρότυπα για τα ύδατά μας με σκοπό την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος, διασφαλίζοντας παράλληλα την πρόσβαση στις κρίσιμες πρώτες ύλες που απαιτούνται για την καθαρή μετάβαση.

Οι κατευθυντήριες γραμμές παρέχουν σαφήνεια σχετικά με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα, η οποία υποστηρίζεται από τις λεγόμενες θυγατρικές οδηγίες της —την οδηγία για τα υπόγεια ύδατα και την οδηγία για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος. Αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης RESourceEU και λαμβάνει υπόψη τους στόχους της στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των υδάτων.

Το έγγραφο καθοδήγησης εξηγεί τον τρόπο αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των νέων έργων στην ποιότητα των υδάτων. Επικεντρώνεται σε έργα που επηρεάζουν τη χημική κατάσταση των υδατικών συστημάτων και σε κανόνες που ορίζονται στη νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα, οι οποίοι ήδη επιτρέπουν χαμηλότερους περιβαλλοντικούς στόχους.

Εξηγεί επίσης τις νέες εξαιρέσεις που εισάγονται μέσω πρόσφατων τροποποιήσεων της νομοθεσίας για τα ύδατα. Επιτρέπουν απλουστευμένες διαδικασίες για έργα που οδηγούν μόνο σε βραχυπρόθεσμη επιδείνωση ή σε μετεγκατάσταση της ρύπανσης χωρίς καθαρή αύξηση. Το έγγραφο παρέχει επίσης παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο μπορούν να εφαρμοστούν οι δυνατότητες ευελιξίας για τη διευκόλυνση της εξόρυξης, της επεξεργασίας μετάλλων και άλλων έργων κρίσιμων πρώτων υλών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για να διασφαλίσει τη διενέργεια ταχύτερων και συνεκτικότερων αξιολογήσεων για τις άδειες που αφορούν έργα κρίσιμων πρώτων υλών.

Ενώ οι σημερινές κατευθυντήριες γραμμές επικεντρώνονται στον εξορυκτικό τομέα, τα συμπεράσματα μπορούν επίσης να εφαρμοστούν σε άλλα έργα ή δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με στρατηγικούς τομείς που προωθούνται στο πλαίσιο της οδηγίας III για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, της πράξης για τα μικροκυκλώματα ή της πράξης για τη βιομηχανία των μηδενικών καθαρών εκπομπών. Συμπληρώνει επίσης τις προσπάθειες της Επιτροπής για επιτάχυνση της αδειοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της πρότασής της για κανονισμό σχετικά με την επιτάχυνση των περιβαλλοντικών εκτιμήσεων.

Ιστορικό

Η οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της ΕΕ για τα ύδατα και η αποτελεσματική εφαρμογή της αποτελεί βασικό επίκεντρο της στρατηγικής για την ανθεκτικότητα των υδάτων. Απαιτεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι όλα τα επιφανειακά ύδατα (λίμνες, ποταμοί, μεταβατικά και παράκτια ύδατα) και τα υπόγεια ύδατα θα επιτύχουν καλή κατάσταση ποιότητας έως το 2015 ή το αργότερο έως το 2027. Η προθεσμία αυτή μπορεί επίσης να παραταθεί πέραν του 2027 υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ο έλεγχος καταλληλότητας της ΟΠΥ το 2019 επιβεβαίωσε τη σαφή προστιθέμενη αξία της δράσης της ΕΕ για την πολιτική υδάτων.

Η οδηγία της ΕΕ για την αναθεώρηση των καταλόγων ρύπων στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα τέθηκε σε ισχύ στις 11 Μαΐου 2026, διασφαλίζοντας ότι οι κατάλογοι ευθυγραμμίζονται με τις τελευταίες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις και ότι οι νέες ουσίες θα παρακολουθούνται στενότερα και θα υπόκεινται σε αυστηρότερους ελέγχους.

Το σχέδιο δράσης RESourceEU αποσκοπεί στην εξασφάλιση πρώτων υλών για βασικούς βιομηχανικούς τομείς, από την αυτοκινητοβιομηχανία έως τους βιομηχανικούς κινητήρες, την άμυνα έως την αεροδιαστημική ή τα μικροκυκλώματα ΤΝ έως τα κέντρα δεδομένων, προστατεύοντας παράλληλα τις αξιακές αλυσίδες της ΕΕ από διαταραχές του εφοδιασμού.

Μολονότι παρέχει μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις διατάξεις της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, της οδηγίας για τα υπόγεια ύδατα και της οδηγίας για τα πρότυπα ποιότητας περιβάλλοντος, το έγγραφο καθοδήγησης δεν αντικαθιστά, δεν προσθέτει ούτε τροποποιεί τις εν λόγω διατάξεις. Επίσης, δεν είναι νομικά δεσμευτική.

Για περισσότερες πληροφορίες

1. Έγγραφο καθοδήγησης

2. Ιστοσελίδα της Επιτροπής σχετικά με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα

3. Στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων