Εντός των αμέσως επόμενων ημερών αναμένεται η δημοσιοποίηση των λιστών προτεραιότητας για τις αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, συνολικής ισχύος 4,7 GW, όπως προανήγγειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά την ομιλία του στο 8ο Renewable & Storage Forum.
«Βρισκόμαστε στο στάδιο ολοκλήρωσης της λίστας για τα 4,7 GW και η ανακοίνωσή της είναι ζήτημα λίγων ημερών», υπογράμμισε ο κ. Παπασταύρου. Παράλληλα, επισήμανε ότι κεντρική επιλογή του υπουργείου αποτελεί η διασφάλιση της διαφάνειας, της αξιοπιστίας και της ισότιμης μεταχείρισης όλων των επενδυτών. Όπως εξήγησε, οι αποφάσεις που αφορούν μεγάλο αριθμό επιχειρηματικών σχημάτων οφείλουν να βασίζονται αμιγώς σε αντικειμενικά κριτήρια, ανεξάρτητα από τα πρόσωπα ή τις εταιρείες που βρίσκονται πίσω από τις αιτήσεις.
Το τεράστιο επενδυτικό ενδιαφέρον αποτυπώνεται στο γεγονός ότι οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν προσέγγισαν τα 9 GW, την ώρα που η διαθέσιμη δυναμικότητα της πρόσκλησης ανέρχεται στα 4,7 GW.
Η πρόκληση του ηλεκτρικού χώρου και των υποδομών
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων, ώστε να καταστεί εφικτή η ομαλή σύνδεση των νέων σταθμών αποθήκευσης και η περαιτέρω διεύρυνση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ).
Όπως υπενθύμισε, η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ σημείωσε θεαματική αύξηση τα τελευταία χρόνια, μεταβαίνοντας από τα 6,3 GW το 2019 σε περισσότερα από 18 GW σήμερα. Ωστόσο, η αλματώδης αυτή ανάπτυξη δημιουργεί αυξημένες πιέσεις στο σύστημα, καθιστώντας απαραίτητη την επιτάχυνση των επενδύσεων στις υποδομές.
Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, το ουσιαστικό στοίχημα της επόμενης περιόδου δεν είναι απλώς η ανακοίνωση νέων έργων, αλλά η διασφάλιση της πραγματικής τους σύνδεσης στο δίκτυο: «Η μεγάλη πρόκληση είναι να διασφαλίσουμε τον απαιτούμενο ηλεκτρικό χώρο, ώστε όλες αυτές οι μπαταρίες που θα ανακοινωθούν να μπορέσουν τελικά να συνδεθούν».
Τα κριτήρια επιλογής και η κατανομή της ισχύος
Το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πρωτοβουλίες διάθεσης ηλεκτρικού χώρου για αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης στη χώρα. Συνολικά, περίπου 720 αιτήσεις ισχύος 9 GW πέρασαν τον έλεγχο πληρότητας, διεκδικώντας τα διαθέσιμα 4,7 GW.
Η πρόσκληση κατανέμει τη δυναμικότητα ως εξής:
⇒ Έως 3.800 MW για σύνδεση στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ – ΑΔΜΗΕ).
⇒ Έως 900 MW για σύνδεση στο Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ – ΔΕΔΔΗΕ).
Η τελική κατάταξη θα καθορίσει ποια έργα θα προηγηθούν στη διαδικασία χορήγησης Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης (ΟΠΣ). Ωστόσο, η συμπερίληψη στη λίστα δεν συνεπάγεται αυτόματα και οριστική σύνδεση, καθώς ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ οφείλουν να επιβεβαιώσουν την τεχνική αρτιότητα για κάθε εγκατάσταση.
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται βάσει τεχνικών, γεωγραφικών και οικονομικών κριτηρίων:
⇒ Σύστημα Μεταφοράς (3,8 GW): Κομβικό ρόλο παίζει η χωροθέτηση και η απόσταση από υποσταθμούς και Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ).
→ 900 MW κατανέμονται σε ειδικές κατηγορίες (500 MW για την κάλυψη της βιομηχανίας, 100 MW για λοιπές επιχειρήσεις, 300 MW για Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης ΑΠΕ).
→ 250 MW προορίζονται για τους πυρήνες των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης.
→ Η υπόλοιπη ισχύς κατανέμεται γεωγραφικά ανά Περιφέρεια (ενδεικτικά: 425 MW στη Δυτική Μακεδονία, από 400 MW σε Κεντρική Μακεδονία και Πελοπόννησο, 300 MW στη Στερεά Ελλάδα).
⇒ Δίκτυο Διανομής (900 MW): Η κατάταξη πραγματοποιείται με βάση τη χρονική προτεραιότητα υποβολής του πλήρους φακέλου ανά υποσταθμό.
Παράλληλα, εφαρμόζονται ανώτατα όρια συγκέντρωσης ισχύος ανά επενδυτή ή συνδεδεμένες επιχειρήσεις, καθώς και αυστηρές απαιτήσεις χρηματοοικονομικής επάρκειας και εγγυητικών επιστολών.
Το κρίσιμο διάστημα των αποδοχών και ο κίνδυνος ενστάσεων
Μετά την έκδοση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, κάθε επενδυτής θα διαθέτει διάστημα δύο μηνών για να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί τους προτεινόμενους όρους. Η απόφαση αυτή είναι καθοριστική, καθώς η αποδοχή συνεπάγεται δεσμευτικές υποχρεώσεις για την πορεία του έργου, ενώ η μη αποδοχή επιτρέπει την αποχώρηση με επιστροφή της εγγυητικής συμμετοχής.
Για τα έργα που θα προχωρήσουν, οι εγγυητικές επιστολές καλής εκτέλεσης και λειτουργίας συνιστούν σημαντικό μέρος των οικονομικών υποχρεώσεων, με τα ποσά να διαμορφώνονται ως εξής:
⇒ 200.000 ευρώ ανά MW για μονάδες άνω των 10 MW.
⇒ 50.000 ευρώ ανά MW για μονάδες έως 10 MW.
Τέλος, στην αγορά επισημαίνεται ο κίνδυνος η δημοσίευση των λιστών να συνοδευτεί από την υποβολή ενστάσεων ή νομικών προσφυγών από επενδυτές που θα θεωρήσουν ότι τα έργα τους αδικήθηκαν κατά την αξιολόγηση. Τυχόν καθυστερήσεις λόγω αμφισβητήσεων ενδέχεται να επηρεάσουν το χρονοδιάγραμμα των Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης, καθώς και τις μεταγενέστερες αποφάσεις χρηματοδότησης και κατασκευής.
