Σε τροχιά έντονης ανατίμησης επιστρέφει η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, καθώς η τιμή του φυσικού αερίου ξεπέρασε το όριο των 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων ετών. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η εξέλιξη αυτή επαναφέρει τους φόβους για μία νέα ενεργειακή κρίση, ακριβώς τη στιγμή που η γηραιά ήπειρος εισέρχεται στη χειμερινή περίοδο υψηλής κατανάλωσης.
Στο χρηματιστήριο ενέργειας της Ολλανδίας (TTF), τα προθεσμιακά συμβόλαια ενισχύθηκαν έως και κατά 2,4%, αγγίζοντας τα 90,16 ευρώ/MWh —τιμή που είχε να εμφανιστεί από τον Δεκέμβριο του 2022 και είναι σχεδόν τριπλάσια συγκριτικά με τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από το ξεσπασμα των πολεμικών συρράξεων στο Ιράν.
Η άνοδος αυτή παρέσυρε άμεσα και τις τιμές του ηλεκτρισμού, με το γερμανικό προθεσμιακό συμβόλαιο για το επόμενο έτος να σημειώνει υψηλό από τον Ιούλιο του 2023.
Περιορισμένες οι δυνατότητες κρατικής παρέμβασης
Παρότι οι τρέχουσες τιμές παραμένουν μακριά από τα ιστορικά ρεκόρ της προηγούμενης κρίσης, η συνεχής ανοδική τάση επιβαρύνει σημαντικά τους προϋπολογισμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εμφανίζονται διστακτικές ως προς την επιβολή νέων μέτρων στήριξης, όπως τα πλαφόν στις τιμές ή οι φοροελαφρύνσεις. Τα στενά περιθώρια των δημόσιων οικονομικών και το αυξημένο κόστος δανεισμού καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη τη χρηματοδότηση νέων πακέτων επιδοτήσεων στον ενεργειακό τομέα.
Ανταγωνισμός για τα φορτία LNG και χαμηλά αποθέματα
Προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες του φετινού χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να αναγκαστεί να καταβάλει υψηλότερο τίμημα για την προσέλκυση φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η αυξημένη ζήτηση από τις αγορές της Ασίας εντείνει τον διεθνή ανταγωνισμό, ιδιαίτερα με την επικείμενη υποχώρηση των θερμοκρασιών.
Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα στις ευρωπαϊκές αποθήκες κινούνται στο 75% της συνολικής χωρητικότητάς τους —το χαμηλότερο ποσοστό για αυτή την εποχή από το 2009. Στη Γερμανία, τη μεγαλύτερη βιομηχανική οικονομία της Ε.Ε., η πληρότητα βρίσκεται οριακά πάνω από το 61%. Παρόλο που οι ήπιες καιρικές συνθήκες του Οκτωβρίου επέτρεψαν την επιτάχυνση της αναπλήρωσης των αποθεμάτων, οι αναλυτές παραμένουν ιδιαίτερα ανήσυχοι.
Γεωπολιτική αβεβαιότητα και ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ
Η αβεβαιότητα εντείνεται από τις συνεχιζόμενες διαταραχές στις εξαγωγές από τον Περσικό Κόλπο —περιοχή που καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας LNG— λόγω των πολεμικών συγκρούσεων. Παράλληλα, οι τιμές του υγροποιημένου αερίου στην Ασία έχουν σκαρφαλώσει στα υψηλότερα επίπεδά τους από το 2022.
Πρόσφατα, η ηγεσία του Ιράν ανέφερε ότι υποχρεούται να επιβάλει έλεγχο στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, αφήνοντας ωστόσο περιθώρια για την ασφαλή διέλευση πλοίων από φιλικές χώρες. Την ίδια ώρα, οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου και αερίου έχουν πυκνώσει, καθιστώντας αβέβαιη την ταχεία ομαλοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών.
«Τυχόν κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης μπορεί να προκαλέσει νέο ανοδικό ξέσπασμα στις τιμές», προειδοποιούν σε ανάλυσή τους οι Florence Schmit και Joe DeLaura της Rabobank, τονίζοντας ότι οι κίνδυνοι για απότομες αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος παραμένουν υψηλοί.
Στην τελευταία διαπραγμάτευση της ημέρας στην αγορά του Άμστερνταμ, τα συμβόλαια TTF έκλεισαν στα 89,96 ευρώ/MWh, καταγράφοντας ημερήσια αύξηση 2,2%.
