Μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής ενεργειακής πραγματικότητας θα αποτελέσει σύντομα η αποθήκευση ηλεκτρισμού, με νέα έργα να περνούν με ταχύτητα σε υλοποίηση.
Πρόκειται για μία εξέλιξη που επιβεβαιώνει πως η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού εισέρχεται σε μια νέα φάση ωρίμανσης, όπου οι επενδύσεις σε αυτόνομες μπαταρίες αποκτούν κεντρικό ρόλο – όχι ως συμπληρωματικό εργαλείο, αλλά ως βασικός πυλώνας λειτουργίας του συστήματος.
Σταθμό σε αυτή τη διαδικασία θα αποτελέσει η δρομολόγηση νέων αυτόνομων μονάδων, συνολικής ισχύος 2 GW περίπου. Μονάδες που «μεταφράζονται» σε επενδύσεις 1,5 δισ. ευρώ περίπου και σηματοδοτούν παράλληλα την είσοδο στο ελληνικό σύστημα μεγάλων έργων αποθήκευσης, χωρίς καμία μορφή επιδότησης.
Αποθήκευση ενέργειας χωρίς «δίχτυ ασφαλείας»
Πρόκειται για μια κατηγορία επενδύσεων που θα βασίσουν τη βιωσιμότητά τους αποκλειστικά στους κανόνες της αγοράς. Δηλαδή, στα έσοδα που θα προκύπτουν από τη συμμετοχή τους στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Με άλλα λόγια, οι επενδυτές «ποντάρουν» πλέον ανοιχτά στη δυναμική που δημιουργεί η ίδια η ενεργειακή μετάβαση.
Το χαρτοφυλάκιο των 2 GW θα προκύψει από την πρόσκληση που «έτρεξε» το ΥΠΕΝ, για την υλοποίηση μονάδων αποθήκευσης συνολικής ισχύος 4,7 GW, με αποκλειστικό κίνητρο την εξασφάλιση πρόσβασης στο ηλεκτρικό σύστημα.
Η ανταπόκριση που καταγράφηκε στην πρόσκληση επιβεβαιώνει την πεποίθηση των «παικτών» της αγοράς για την οικονομική βιωσιμότητα χωρίς επιδοτήσεις. Κι αυτό γιατί οι αιτήσεις ξεπέρασαν κάθε προσδοκία, προσελκύοντας ευρεία γκάμα επενδυτών.
Η «έκρηξη» ενδιαφέροντος
Ενδεικτικό είναι πως στο σύστημα μεταφοράς, οι αιτήσεις υπερέβησαν τα 10 GW, όταν η «δεξαμενή» των έργων που θα προκριθούν να έχει καθοριστεί 3,8 GW. Αντίστοιχα, στο δίκτυο διανομής, κατατέθηκαν αιτήσεις για 2.160 MW, από τα οποία θα επιλεγούν μονάδες ισχύος 900 MW.
Για να «τρέξει» η πρόσκληση, καθοριστικό ρόλο στα επόμενα βήματα διαδραματίζει η Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία συνεδρίασε για πρώτη φορά προχθές Τρίτη, 28 Απριλίου. Η Επιτροπή είναι τριμελής, με επικεφαλής τη Γενική Γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, Δέσποινα Παληαρούτα, και τη συμμετοχή εκπροσώπων του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ.
Επιτάχυνση ως αναγκαιότητα
Όπως αποφασίστηκε στην πρώτη συνεδρίαση, το ζητούμενο είναι να «τρέξουν» όσο το δυνατόν ταχύτερα οι διαδικασίες, ώστε να δρομολογηθούν άμεσα οι πρώτες επενδύσεις.
Κι αυτό γιατί η αποθήκευση θεωρείται κρίσιμος κρίκος για τη στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης των ΑΠΕ, για την εξομάλυνση των πιέσεων που ήδη εμφανίζονται στο ηλεκτρικό σύστημα και στα έσοδα των υφιστάμενων σταθμών, αλλά και για να ενισχυθεί το όφελος στον τελικό καταναλωτή από την «πράσινη στροφή» του ενεργειακού μίγματος.
Ταυτόχρονα, δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε το όφελος από τις χαμηλές τιμές των ΑΠΕ να μεταφερθεί πιο αποτελεσματικά στον τελικό καταναλωτή. Πρόκειται για μια παράμετρο που συχνά υποτιμάται, αλλά είναι κρίσιμη για την κοινωνική αποδοχή της ενεργειακής μετάβασης.
Τμηματική αξιολόγηση και προτεραιότητες
Σε επίπεδο διαδικασιών, το σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει τμηματική αξιολόγηση των αιτήσεων, εφόσον δοθεί το σχετικό «πράσινο φως» από τις νομικές υπηρεσίες του ΥΠΕΝ. Μια τέτοια επιλογή θα επιτρέψει να προχωρήσουν άμεσα ορισμένες κατηγορίες έργων, χωρίς να καθυστερούν από τις πιο σύνθετες περιπτώσεις.
Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται τα έργα στο δίκτυο διανομής, όπου τα κριτήρια αξιολόγησης είναι απολύτως ξεκάθαρα. Κάτι που δίνει τη δυνατότητα να «τρέξουν» οι διαδικασίες για να χορηγηθούν όροι σύνδεσης σε μονάδες συνολικής ισχύος 900 MW.
Παράλληλα, στο σύστημα μεταφοράς θα δοθεί προβάδισμα σε συγκεκριμένες ομάδες έργων, για τις οποίες τα κριτήρια είναι επίσης πλήρως αποσαφηνισμένα. Από αυτές τις ομάδες θα ανάψει το «πράσινο φως» για όρους σύνδεσης σε έργα ισχύος περίπου 1,1 GW. Επομένως, στην εμπροσθοφυλακή βρίσκεται η δρομολόγηση συνολικά μπαταριών 2 GW.
Τα «αγκάθια» και το χρονοδιάγραμμα
Για τα υπόλοιπα έργα που θα προκριθούν, συνολικής ισχύος 2,7 GW, η διαδικασία εμφανίζει μεγαλύτερο βαθμό πολυπλοκότητας. Ο βασικός λόγος είναι ένα κριτήριο ταξινόμησης -η απόσταση από τον πλησιέστερο υποσταθμό ή ΚΥΤ- το οποίο απαιτεί περαιτέρω εξειδίκευση για να εφαρμοστεί. Η αποσαφήνισή του αποτελεί προϋπόθεση για να ξεμπλοκάρει η αξιολόγηση και αυτού του δεύτερου «κύματος» μπαταριών.
Το χρονοδιάγραμμα που διαμορφώνεται τοποθετεί τον Ιούνιο ως κομβικό σημείο, καθώς τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι λίστες προτεραιότητας για το πρώτο «κύμα». Επομένως, θα ανοίξει ο δρόμος για τη χορήγηση όρων σύνδεσης στα έργα.
Διευρύνεται η αποθήκευση
Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο χαρτοφυλάκιο μπαταριών θα προστεθεί στα 900 MW μονάδων αποθήκευσης που έχουν ήδη εξασφαλίσει ενίσχυση μέσω διαγωνισμών. Ορισμένα από τα έργα των δημοπρασιών βρίσκονται ήδη σε φάση δοκιμαστικής λειτουργίας, με το σύνολο να αναμένεται να ενεργοποιηθεί εντός του έτους.
Έτσι, διαμορφώνεται ένα τοπίο όπου η αποθήκευση αρχίζει να γίνεται βασική υποδομή του ηλεκτρικού συστήματος. Εξίσου σημαντικό είναι πως πρόκειται για υποδομή που αναπτύσσεται χωρίς κρατική στήριξη. Αν αυτή η τάση επιβεβαιωθεί, τότε ο κλάδος ηλεκτρικής ενέργειας θα έχει κάνει ένα αποφασιστικό βήμα προς μια πιο ώριμη και ανθεκτική ενεργειακή πραγματικότητα.
Γράφει ο Κώστας Δεληγιάννης – Πηγή: iefimerida.gr
