Τα υποβρύχια καλώδια δεδομένων, τα οποία μεταφέρουν το 99% της διηπειρωτικής διαδικτυακής κίνησης, είναι απαραίτητα για τη σύγχρονη ζωή και την ευρωπαϊκή οικονομία. Καθώς η ΕΕ αντιμετωπίζει αυξανόμενους κινδύνους για τις εν λόγω υποδομές ζωτικής σημασίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητάς της.

Σήμερα, εισήγαγε μια νέα εργαλειοθήκη για την ασφάλεια των καλωδίων με μέτρα μετριασμού του κινδύνου και έναν κατάλογο έργων καλωδιακής τηλεόρασης ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (CPEI). Τροποποίησε επίσης το πρόγραμμα εργασίας του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ) για τον ψηφιακό τομέα, ώστε να διατεθούν 347 εκατ. ευρώ σε στρατηγικά έργα υποβρύχιων καλωδίων, συμπεριλαμβανομένης πρόσκλησης ύψους 20 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των ικανοτήτων επισκευής της Ευρώπης, η οποία ανοίγει σήμερα.

Οι σημερινές ανακοινώσεις αποτελούν μέρος του σχεδίου δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων, το οποίο αποσκοπεί στην αύξηση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των υποβρύχιων καλωδίων της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της αντιμετώπισης της αύξησης των εκ προθέσεως ζημιών και δολιοφθορών.

Εργαλειοθήκη ασφάλειας καλωδίων και έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος

Η εργαλειοθήκη περιγράφει έξι στρατηγικά και τέσσερα τεχνικά και υποστηρικτικά μέτρα για τη βελτίωση της ασφάλειας των υποδομών υποβρύχιων καλωδίων. Βασίζεται στην εκτίμηση κινδύνου του Οκτωβρίου 2025, η οποία προσδιόρισε σενάρια κινδύνου, απειλές, τρωτά σημεία και εξαρτήσεις.

Ο κατάλογος των 13 τομέων CPEI για δημόσια χρηματοδότηση καθορίζει τρία πενταετή στάδια, έως το 2040, για τη χρηματοδότηση έργων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποβρύχιων καλωδίων. Οι τομείς CPEI θα αποτελέσουν προτεραιότητα στις επικείμενες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» για τον ψηφιακό τομέα και θα τροφοδοτήσουν τον σχεδιασμό για πιθανή χρηματοδότηση στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.

Οι εν λόγω πόροι —εκτίμηση κινδύνου, εργαλειοθήκη και CPEI— αναπτύχθηκαν από εκπροσώπους της Επιτροπής και των κρατών μελών στο πλαίσιο ειδικής ομάδας εμπειρογνωμόνων για τα καλώδια.

Ευκαιρίες χρηματοδότησης στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» (ΜΣΕ) Ψηφιακός τομέας

Η Επιτροπή τροποποίησε το πρόγραμμα εργασίας για τον ψηφιακό τομέα του ΜΣΕ, διαθέτοντας 347 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση στρατηγικών έργων υποβρύχιων καλωδίων. Οι προσκλήσεις αυτές θα στηρίξουν τα CPEI, θα ενισχύσουν την ικανότητα επισκευής καλωδίων της ΕΕ και θα εξοπλίσουν τα υποβρύχια καλώδια με έξυπνες ικανότητες.

Το 2026, δύο προσκλήσεις χρηματοδότησης ύψους 60 εκατ. ευρώ θα στηρίξουν μονάδες επισκευής καλωδίων, παράλληλα με χωριστή πρόσκληση ύψους 20 εκατ. ευρώ για εξοπλισμό καλωδιακού συστήματος SMART. Πρόκειται για αισθητήρες και εξαρτήματα παρακολούθησης ενσωματωμένα σε υποβρύχιες τηλεπικοινωνιακές υποδομές για τη συλλογή σε πραγματικό χρόνο ωκεάνιων και σεισμικών δεδομένων. Επιπλέον, θα υπάρξουν δύο προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για χρηματοδότηση από το CPEI το 2026 και το 2027, συνολικού ύψους 267 εκατ. ευρώ.

Υποστηρικτικές επισκευές υποβρύχιων καλωδίων

Ανοίγει σήμερα πρόσκληση υποβολής προτάσεων ύψους 20 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» — Ψηφιακός τομέας για τη χρηματοδότηση προσαρμόσιμων δομοστοιχείων για επισκευές υποβρύχιων καλωδίων. Οι μονάδες αυτές θα σταθμεύουν σε λιμένες ή ναυπηγεία για την ταχεία αποκατάσταση των υπηρεσιών υποβρύχιων καλωδίων.

Αυτό σηματοδοτεί την πρώτη φάση μιας ευρύτερης πρωτοβουλίας που έχει προγραμματιστεί για όλες τις μεγάλες θαλάσσιες λεκάνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Βαλτικής, της Μεσογείου και του Ατλαντικού. Το πιλοτικό αυτό έργο θα επικεντρωθεί στη Βαλτική Θάλασσα λόγω της αύξησης των διαταραχών των υποβρύχιων καλωδίων τα τελευταία χρόνια, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτές οι κρίσιμες υποδομές ενδέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο εχθρικών ενεργειών.

Οι προσκλήσεις υποβολής προτάσεων θα είναι ανοικτές μόνο σε δημόσιους φορείς με εντολή «έκτακτης ανάγκης», όπως οι φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πολιτικής προστασίας, οι εθνικές υπηρεσίες αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, η ακτοφυλακή και το πολεμικό ναυτικό.

Ιστορικό

Τον Φεβρουάριο του 2024 η Επιτροπή εξέδωσε σύσταση (ΕΕ) 2024/779 σχετικά με ασφαλείς και ανθεκτικές υποδομές υποβρύχιων καλωδίων. Συγκρότησε την ομάδα εμπειρογνωμόνων για τις υποδομές υποβρύχιων καλωδίων, στην οποία συμμετέχουν οι αρχές των κρατών μελών και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Κυβερνοασφάλεια (ENISA).

Ένα χρόνο αργότερα, στην κοινή ανακοίνωση σχετικά με σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων περιγράφονται μέτρα για την προστασία των υποβρύχιων καλωδίων σε όλα τα στάδια της ανθεκτικότητας. Έως τον Οκτώβριο του 2025, η ομάδα εμπειρογνωμόνων για τα καλώδια δημοσίευσε την εκτίμηση κινδύνου της ΕΕ για τις υποδομές υποβρύχιων καλωδίων, ενημερώνοντας τη σημερινή εργαλειοθήκη της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων σχετικά με τα μέτρα μετριασμού και τον κατάλογο CPEI.

Στο πλαίσιο του τρέχοντος πολυετούς προγράμματος εργασίας του ΜΣΕ για τον ψηφιακό τομέα (2024-2027), διατίθενται συνολικά 533 εκατ. ευρώ για έργα υποβρύχιων καλωδίων, ενώ έχουν ήδη χορηγηθεί 186 εκατ. ευρώ σε 25 έργα. Από το 2021 έως το 2024, διέθεσε 420 εκατ. ευρώ σε 51 έργα καλωδιακής συνδεσιμότητας κορμού.

Για περισσότερες πληροφορίες   

1. Εργαλειοθήκη της ΕΕ και κατάλογος τομέων προτεραιότητας

2. Τροποποίηση της ΔΣΕ

3. Πρόσκληση για προσαρμόσιμες μονάδες

4. Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την ασφάλεια των καλωδίων