Σε κομβικό παίκτη της παγκόσμιας μετάβασης στην καθαρή ενέργεια εξελίσσεται η Ελλάδα, καταλαμβάνοντας μία από τις κορυφαίες θέσεις διεθνώς στην αναλογία φωτοβολταϊκής ισχύος ανά κάτοικο. Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη ετήσια έκθεση του εξειδικευμένου προγράμματος συστημάτων φωτοβολταϊκής ενέργειας του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA–PVPS), η χώρα μας συγκαταλέγεται στην κλειστή ομάδα των κρατών που έχουν ξεπεράσει το σημαντικό ορόσημο των 1.000 Watt ηλιακής ισχύος ανά πολίτη.
Η επίδοση αυτή αναδεικνύει την ταχύτατη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα, τοποθετώντας τη χώρα δίπλα σε παραδοσιακές ευρωπαϊκές δυνάμεις του τομέα, όπως η Ισπανία, το Βέλγιο, η Αυστρία, η Δανία, η Ελβετία, καθώς και οι βαλτικές χώρες Λιθουανία και Εσθονία.
Παγκόσμιο Ρεκόρ Εγκαταστάσεων και Ενεργειακής Κάλυψης
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ηλιακή τεχνολογία συνεχίζει να καλπάζει με αμείωτη ένταση. Η συνολική σωρευτική εγκατεστημένη ισχύς των φωτοβολταϊκών συστημάτων στον πλανήτη άγγιξε το εντυπωσιακό νούμερο των 2,96 Terawatt (TW). Η ισχύς αυτή μεταφράζεται σε μια θεωρητική ετήσια παραγωγή της τάξεως των 3.845 Terawatt-ωρών (TWh), ποσότητα που ικανοποιεί περίπου το 12% των συνολικών απαιτήσεων της υφηλίου σε ηλεκτρική ενέργεια.
Μέσα στο τελευταίο έτος, οι νέες προσθήκες ηλιακών συστημάτων διεθνώς έφτασαν τα 690 Gigawatt (GW). Το μέγεθος αυτό αποτυπώνει μια διψήφια αύξηση της τάξεως του 15% σε συγκριτική βάση με την αμέσως προηγούμενη χρονιά, επιβεβαιώνοντας ότι η ηλιακή ενέργεια παραμένει η βασική αιχμή του δόρατος για την αποανθρακοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Η Γεωγραφία της Ηλιακής Ισχύος: Η Κίνα Ηγείται, η Ευρώπη Ακολουθεί
Όσον αφορά τη γεωγραφική κατανομή των νέων έργων, η Κίνα διατηρεί τη μερίδα του λέοντος, λειτουργώντας ως ο αδιαμφισβήτητος «αρχιτέκτονας» της παγκόσμιας ανάπτυξης. Η ασιατική χώρα πρόσθεσε στο δίκτυό της 415 GW, μέγεθος που αντιστοιχεί στο εκπληκτικό 60% του συνόλου των νέων παγκόσμιων εγκαταστάσεων.
Στη δεύτερη θέση της παγκόσμιας κατάταξης βρέθηκε η Ινδία με 54 GW νέας ισχύος, ενώ ακολούθησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής με 43 GW. Την πεντάδα των κορυφαίων αγορών συμπλήρωσαν η Γερμανία (18 GW) και το Πακιστάν (14 GW). Συνολικά, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψε μια ισχυρή συλλογική επίδοση, ενισχύοντας το δυναμικό της κατά 68 GW. Παράλληλα, παρατηρείται μια πολυδιάστατη διεύρυνση της αγοράς, καθώς πλέον 36 χώρες παγκοσμίως καταγράφουν ετήσιες προσθήκες που υπερβαίνουν το 1 GW.
Πρωταθλητές στην Αναλογία ανά Κάτοικο
Παρά την τεράστια συνολική ισχύ που συγκεντρώνουν χώρες με μεγάλους πληθυσμούς, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όταν η αξιολόγηση γίνεται με βάση την αναλογία ισχύος ανά κάτοικο. Σε αυτή την κατηγορία, στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται η Αυστραλία, καταγράφοντας 1.604 W ανά κάτοικο.
Στη δεύτερη θέση ακολουθεί σε απόσταση αναπνοής η Ολλανδία με 1.584 W/κάτοικο, ενώ την πρώτη τριάδα συμπληρώνει η Γερμανία με 1.413 W/κάτοικο. Σε αυτό το υψηλό επίπεδο επιδόσεων εντάσσεται και η Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της εγχώριας αγοράς φωτοβολταϊκών τόσο σε επίπεδο μεγάλων έργων όσο και σε επίπεδο οικιακών ή βιομηχανικών συστημάτων.
Σημάδια Κόπωσης στη Βιομηχανική Παραγωγή
Παρά τη συνεχή άνοδο των εγκαταστάσεων, η έκθεση του IEA–PVPS αναδεικνύει και ορισμένες προκλήσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα. Συγκεκριμένα, καταγράφηκε μια ελαφρά επιβράδυνση στον ρυθμό παραγωγής φωτοβολταϊκών πλαισίων (panels) σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η συνολική παραγωγή διαμορφώθηκε στα 722 GW, σημειώνοντας οριακή υποχώρηση κατά 0,6% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα εντυπωσιακά άλματα του παρελθόντος, καθώς κατά τη διετία 2022-2023 είχε καταγραφεί αλματώδης αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής που άγγιζε το 61,7%. Η προσαρμογή αυτή αντανακλά τις τάσεις αναδιάρθρωσης και εξισορρόπησης της προσφοράς και της ζήτησης στις διεθνείς αγορές τεχνολογικού εξοπλισμού.