Το πλοίο για Χίο θα παίρνουν τα σκουπίδια της Ικαρίας για τουλάχιστον μια τετραετία. Αυτό αποφασίστηκε ως λύση, προκειμένου να κλείσουν και να αποκατασταθούν οι δύο παράνομες χωματερές και παράλληλα να κατασκευαστεί νέος ΧΥΤΥ στο νησί. Εν τω μεταξύ σύλλογοι, φορείς και πολίτες του νησιού προσπαθούν να συσπειρώσουν τις δυνάμεις τους για να μετατραπεί η Ικαρία σε θετικό παράδειγμα στη διαχείριση απορριμμάτων, από παράδειγμα προς αποφυγή. Στο πλαίσιο αυτό, ο σύλλογος χωριού με ένα από τα γνωστότερα πανηγύρια του νησιού δουλεύει συστηματικά την τελευταία τριετία για ένα «zero waste» πανηγύρι.
Η κατάσταση στην Ικαρία έχει φθάσει από καιρό στο απροχώρητο. Το νησί εξακολουθεί να βασίζεται σε δύο χωματερές, θάβοντας σε τριτοκοσμικές συνθήκες σχεδόν το σύνολο των σκουπιδιών. Οι σύλλογοι των χωριών γύρω από τις χωματερές προχωρούν συνεχώς τα τελευταία χρόνια σε κινητοποιήσεις. Και ενώ καταβάλλεται προσπάθεια εδώ και χρόνια το νησί να αλλάξει πορεία, τελικά η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη. Να σημειωθεί ότι οι χωματερές στην Ικαρία είναι δύο περιπτώσεις από αυτές για τις οποίες η χώρα πληρώνει πρόστιμο έπειτα από την καταδίκη του Ευρωδικαστηρίου.
Μέρος της κοινωνίας του νησιού πιέζει για αλλαγή πορείας. Προχθές, ο σύλλογος Ικάριων Επιστημόνων, με την υποστήριξη ακόμη εννέα συλλόγων, διοργάνωσε στην Αθήνα εκδήλωση με θέμα τη στροφή προς μια ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων. «Το πρόβλημα είναι άλυτο επί δεκαετίες. Δυστυχώς η κατάσταση κάθε χρόνο χειροτερεύει ως προς τη ρύπανση, απειλώντας την υγεία των κατοίκων των όμορων χωριών», ανέφερε η πρόεδρος του συλλόγου, κα. Σοφία Καλογρίδη. «Ο κάθε τόπος πρέπει να έχει την ευθύνη των απορριμμάτων του. Είμαστε εδώ για τα παιδιά μας, να δημιουργήσουμε ένα θετικό αφήγημα για την προστασία του νησιού».
Στην εκδήλωση μίλησαν τόσο ο δήμαρχος Ικαρίας, κ. Φανούρης Καρούτσος όσο και ο δήμαρχος Χίου, κ. Γιάννης Μαλαφής, καθώς ορίστηκε παράλληλα και πρόεδρος του φορέα των δήμων (ΦΟΔΣΑ) του Βορείου Αιγαίου, που ιδρύθηκε μόλις τον περασμένο Δεκέμβριο. Όπως εξήγησε ο κ. Μαλαφής, οι συζητήσεις με το υπουργείο Περιβάλλοντος είναι πλέον προχωρημένες. Στο νησί θα κατασκευαστεί ΧΥΤΥ: η θέση έχει επιλεγεί και έχει αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά από το 2021, ενώ πρόσφατα απορρίφθηκε από το ΣτΕ και η τελευταία προσφυγή που είχε κατατεθεί κατά της άδειας. Μέχρι να κατασκευαστεί ο ΧΥΤΥ, προκειμένου να κλείσουν και να αποκατασταθούν οι δύο χωματερές (και μια τρίτη παλαιότερη, που έχει πάψει να λειτουργεί), τα σκουπίδια της Ικαρίας θα στέλνονται στη Χίο. Μάλιστα από πέρυσι έχει προβλεφθεί κονδύλι από το Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση της μεταφοράς, ενώ θα χρηματοδοτηθεί και η κατασκευή δύο σταθμών μεταφόρτωσης (ΣΜΑ) σε οικόπεδα ιδιωτών, που ανταποκρίθηκαν σε πρόσκληση του δήμου. Τέλος, θα κατασκευαστεί στο νησί και μονάδα κομποστοποίησης (ΜΕΒΑ). Όλα αυτά δείχνουν ότι το υπουργείο Περιβάλλοντος… μάλλον έχει αποφασίσει να κάνει οτιδήποτε χρειαστεί, χωρίς να φέρνει αντιρρήσεις στον δήμο, προκειμένου να κλείσει κάποια στιγμή το θέμα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον πάντως έχει η περίπτωση ενός συλλόγου του χωριού Βρακάδες, που εδώ και τρία χρόνια κάνει συστηματική δουλειά για να μετατρέψει τα πανηγύρια του σε «zero waste». Πρόεδρος του συλλόγου (και γενικός διευθυντής στο Ιδρυμα Θεοχαράκη) είναι ο κ. Στέλιος Βασιλάκης. «Όποιος έχει έρθει σε πανηγύρι στην Ικαρία γνωρίζει ποιο είναι το πρόβλημα. Οταν τελειώσει η μουσική και φύγει και ο τελευταίος επισκέπτης, η κατάσταση που αντικρίζει κανείς είναι επιεικώς απελπιστική. Είτε μας αρέσει είτε όχι τα πανηγύρια αποτελούν πολύ μεγάλο κομμάτι της οικονομικής ζωής του τόπου μας και προσφέρουν πολύτιμους πόρους στις μικρές κοινότητες».
Ο σύλλογος αποφάσισε πριν από τρία χρόνια να κάνει μια προσπάθεια αλλαγής. «Δεν θα ισχυριστώ ότι γίναμε “πράσινο πανηγύρι”. Θέσαμε πρώτο στόχο να φύγουν τα πλαστικά από το πανηγύρι. Αντικαταστήσαμε ποτήρια, πιάτα και μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης με κανονικά. Πήραμε κρασί μόνο σε μπουκάλια και νερό από μια εταιρεία με χάρτινες συσκευασίες, η οποία τις παίρνει πίσω για ανακύκλωση. Αυτό που θέλουμε τώρα είναι να κάνουμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ώστε να μη μένουν καθόλου απόβλητα στο τέλος του πανηγυριού. Η κομποστοποίηση θα γίνει με μεγάλη ευκολία, το μόνο που χρειαζόμαστε είναι ένα μηχάνημα για κονιορτοποίηση των κοκάλων. Ενώ θα προμηθευτούμε βιοδιασπώμενα τραπεζομάντιλα, χαρτοπετσέτες κ.λπ. Αυτό που απαιτείται είναι η θέληση των συλλόγων».

Γράφει ο Γιώργος Λιάλιος – Πηγή: kathimerini.gr