Η διαχείριση λυμάτων σε κτίρια και εγκαταστάσεις αποτελεί κρίσιμο μηχανολογικό ζήτημα, ιδιαίτερα όταν τα σημεία αποχέτευσης (τουαλέτες, νιπτήρες, πλυντήρια) βρίσκονται κάτω από το επίπεδο του δικτύου (back–flow level) ή δεν μπορούν να απορροφηθούν με φυσική ροή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι λύσεις ανύψωσης (lifting stations) είναι απαραίτητες. Τα προκατασκευασμένα συγκροτήματα ανύψωσης προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι παραδοσιακών κατασκευών με σκυρόδεμα όπως π.χ. μειωμένο χρόνο εγκατάστασης, εργοστασιακό έλεγχο ποιότητας, αρθρωτό (modular) σχεδιασμό και ευκολία συντήρησης.

Η Wilo, μία από τις κορυφαίες εταιρείες στον χώρο των αντλιών και λύσεων διαχείρισης νερού, διαθέτει εκτενή γκάμα αξιόπιστων προκατασκευασμένων λύσεων: από μικρές συμπαγείς (compact) μονάδες έως μεγάλα φρεάτια με διαχωρισμό στερεών. Παρακάτω θα δούμε τα κύρια μοντέλα της Wilo: DrainLift SANI, EMU–Port CORE, DrainLift MINI, και DrainLift WS, καθώς και τις εφαρμογές τους, τα πλεονεκτήματα και το ρυθμιστικό/κανονιστικό πλαίσιο.

Κανονισμοί και Πρότυπα – Νομοθετικό Πλαίσιο

Η εγκατάσταση σταθμών ανύψωσης λυμάτων υπόκειται σε μια σειρά ευρωπαϊκών και εθνικών προτύπων και κανονισμών, που διασφαλίζουν την ασφάλεια, τη λειτουργικότητα και τη συντήρηση:

1. EN 12050: Πρότυπο για ανύψωση λυμάτων.

– EN 12050-1 αφορά λύματα με περιττώματα, δηλαδή πλήρη λύματα.

– EN 12050-2 αφορά λύματα χωρίς περιττώματα, δηλαδή πιο “ελαφριά” λύματα, π.χ. μόνο από νιπτήρες, κουζίνες, ντους κλπ.

– EN 12050-3 εστιάζει αποκλειστικά σε μικρές, τοπικές συσκευές ανύψωσης λυμάτων χωρίς στερεά ή με πολύ μικρά στερεά, οι οποίες εξυπηρετούν μία μόνο πηγή.

– EN 12050-4 ορίζει απαιτήσεις εγκατάστασης για συστήμα τα ανύψωσης εντός κτιρίων, όπως τους χώρους πρόσβασης, τις διαστάσεις, τη διασφάλιση επαρκούς χώρου εργασίας και προληπτικά μέτρα για την άνωση (anti-buoyancy) σε υπόγεια φρεάτια. Στο εγχειρίδιο της σειράς Wilo WS αναφέρεται ρητά αυτή η απαίτηση.

2. EN 12056: Πρότυπο για αποχετευτικά συστήματα βαρύτητας εντός κτιρίου (“gravity drainage”). Συχνά οι μονάδες ανύψωσης τοποθετούνται σε σχέση με τις απαιτήσεις αυτού του προτύπου, ειδικά ως προς την πρόσβαση και τις διαστάσεις εγκατάστασης. Στα τεχνικά φυλλάδια των μονάδων WS αναφέρεται ότι πρέπει να προβλέπεται χώρος τουλάχιστον 60 cm πλάτος/ύψος γύρω από τα κρίσιμα σημεία συντήρησης.

3. Προστασία από άνωση (anti-buoyancy): Ιδιαίτερα σε υπόγεια φρεάτια, τα προκατασκευασμένα δοχεία πρέπει να είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να μην «πλέουν» σε περίπτωση υψηλού υδροφόρου επιπέδου. Η γεωμετρία ενίσχυσης των δοχείων (ribbing) και τα σημεία στερέωσης-πάκτωσης είναι κρίσιμα σχεδιαστικά στοιχεία στα προϊόντα της Wilo.

4. Συντήρηση & ασφάλεια: Οι οδηγίες εγκατάστασης και λειτουργίας (operating manuals) των μονάδων Wilo περιλαμβάνουν σημαντικές υποδείξεις για ασφαλή λειτουργία, πρόσβαση, εξαερισμό, ηλεκτρικά στοιχεία (π.χ. συναγερμοί στάθμης) και απαιτήσεις εγκατάστασης.

5. Εγκαταστάσεις σε κτίρια: Επιτρέπεται η τοποθέτηση «plug & pump» λύσεων εντός κτιρίου αρκεί να τηρούνται οι απαιτήσεις χώρου, εξαερισμού και ασφάλειας σύμφωνα με τα πρότυπα.

Η συμμόρφωση με αυτά τα πρότυπα διασφαλίζει ότι η μονάδα ανύψωσης είναι ασφαλής, λειτουργεί αποτελεσματικά και είναι εύκολα προσβάσιμη για συντήρηση.

Σειρές Wilo για Προκατασκευασμένους Σταθμούς Ανύψωσης

Παρακάτω περιγράφονται οι βασικές σειρές Wilo με τις ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τις εφαρμογές και τα πλεονεκτήματά τους.

Wilo-DrainLift SANI

Η σειρά Wilo-DrainLift SANI αποτελεί πολύ διαδεδομένη λύση για μικρές έως μεσαίες εγκαταστάσεις όπου απαιτείται ανύψωση λυμάτων με περιττώματα:

1. Υπάρχουν εκδόσεις S (compact), M και XL, ανάλογα με τη ροή και την ποσότητα των λυμάτων.

2. Η σειρά Wilo-DrainLift SANI CUT περιλαμβάνει αντλίες με διπλούς κοπτήρες, εσωτερικά κι εξωτερικά, με αποτέλεσμα διπλής διάτμησης-κοπής. Αυτό αποτρέπει εμφράξεις και μειώνει τη διάσταση των υπολειμμάτων.

3. Είναι εργοστασιακά συναρμολογημένη μονάδα με αντλία, πίνακα ελέγχου, αισθητήρες στάθμης και βαλβίδα αντεπιστροφής.

4. Σχεδιασμένη σύμφωνα με πρότυπα, και κατάλληλη για εγκατάσταση εντός κτιρίου ή σε εσωτερικά φρεάτια.

Wilo-DrainLift MINI

Η Wilo-DrainLift MINI είναι η πιο compact λύση:

1. Κατάλληλη για μεμονωμένα σημεία όπως τουαλέτες, ντους, νεροχύτες, πλυντήρια σε υπόγεια ή περιορισμένους χώρους.

2. Υπάρχουν εκδόσεις με ενσωματωμένο κοπτήρα για λύματα και πλωτή διακοπή στάθμης, συναγερμό, φίλτρο ενεργού άνθρακα κ.λπ.

3. Πολύ λιτός σχεδιασμός, χαμηλός θόρυβος, εύκολη εγκατάσταση “plug & play”.

Wilo–EMUport CORE

Η σειρά Wilo-EMUport CORE είναι σχεδιασμένη για πιο απαιτητικές εφαρμογές όπου υπάρχει μεγάλο ποσοστό στερεών:

1. Διαθέτει σύστημα διαχωρισμού στερεών: δύο ξεχωριστές “δεξαμενές διαχωρισμού” στερεών (pre-filter), οι οποίες μπορούν να κλείσουν μεμονωμένα.

2. Το κύριο δοχείο είναι κατασκευασμένο από PE και έχει σχεδιασμό με στρογγυλεμένες γωνίες και επικλινή πυθμένα, ώστε να αποφεύγονται επικαθίσεις.

3. Έχει δύο υποβρύχιες αντλίες υψηλής ποιότητας, ξηρής εγκατάστασης, σε εναλλασσόμενη λειτουργία (redundant),χωρίς λειτουργία φορτίου αιχμής, εξασφαλίζοντας αυξημένη αξιοπιστία.

4. Ευέλικτη εγκατάσταση σε κτίριο ή σε φρεάτια αποστράγγισης από διάμετρο 1.500mm.

5. Εύκολη και οικονομικά αποδοτική ανακαίνιση υφιστάμενων συμβατικών αντλιοστασίων.

6. Δραστική μείωση των επεμβάσεων συντήρησης κι επισκευής.

7. Μεγάλη διάρκεια ζωής και ανθεκτικότητα στη διάβρωση, χάρη στο υλικό κατασκευής του θαλάμου συλλογής PE/PUR.

Συνοπτικά τα πλεονεκτήματα της σειράς EMU-Port CORE είναι η αξιοπιστία, η μακρά διάρκεια ζωής, η αποφυγή εμφράξεων και η δυνατότητα εγκατάστασης σε εξωτερικά φρεάτια.

Wilo-DrainLift WS

Η σειρά DrainLift WS της Wilo σχεδιάστηκε ειδικά για υπόγεια ή υπαίθρια φρεάτια με δυνατότητα σύνδεσης μίας ή δύο αντλιών:

1. Το Wilo–DrainLift WS 40 (E ή D, ανάλογα αν είναι μονή ή διπλή η αντλία), έχει όγκο δοχείου 255lt ή 400lt, περιλαμβάνει αντλίες με κοπτήρες και είναι κατάλληλο για εγκατάσταση στο έδαφος ή εντός κτιρίου.

2. Ομοίως και το Wilo-DrainLift WS 50 με τη διαφορά ότι οι αντλίες διαθέτουν πτερωτή τύπου vortex & ελεύθερο πέρασμα 44mm.

3. Το Wilo-DrainLift WS 1100 είναι μεγαλύτερο, με όγκο δεξαμενής περίπου 1.200lt, για εγκαταστάσεις με υψηλότερα φορτία ή ανάγκη εφεδρείας.

4. Υλικό δοχείου: PE, με ενισχύσεις (“ribbing”) για υψηλή αντοχή και αντίσταση στην άνωση (“anti-buoyancy”).

5. Διασύνδεση σωληνώσεων: είσοδος DN 100/150/200, έξοδος R 11⁄2 (WS 40) ή R 2 (WS 50).

6. Κάλυμμα φρεατίου: κυρτό, βατό (μέχρι περίπου 200 kg) – κατάλληλο για εγκατάσταση κάτω από το έδαφος.

7. Εξοπλισμός: ενσωματωμένη βάνα (shut-off), βαλβίδα αντεπιστροφής στη σύνδεση, αισθητήρας στάθμης (φλοτέρ ή άλλος), πίνακας ελέγχου.

8. Σχεδιασμός χωρίς επικαθίσεις: η γεωμετρία του δοχείου αποτρέπει τη συσσώρευση στερεών.

9. Κατάλληλο για εγκατάσταση κάτω από το έδαφος, κάτι που επιτρέπει διακριτική και ασφαλή τοποθέτηση εξωτερικά.

10. Πλεονεκτήματα: ευελιξία εγκατάστασης (υπόγεια/επιφανειακά), μεγάλη αποθηκευτική ικανότητα, ασφαλής σχεδιασμός, και εύκολη συντήρηση.

Πλεονεκτήματα των Προκατασκευασμένων Σταθμών

1. Γρήγορη εγκατάσταση: Τα εργοστασιακά κατασκευασμένα συστήματα μειώνουν σημαντικά τον χρόνο κατασκευής στο εργοτάξιο.

2. Ελεγχόμενη ποιότητα: Κατασκευή υπό ελεγχόμενες συνθήκες εξασφαλίζει υψηλή αξιοπιστία.

3. Ευέλικτη διαμόρφωση: Επιλογές μονών/διπλών αντλιών, κοπτικού μηχανισμού, διαστάσεις φρεατίου ανάλογα με τις ανάγκες.

4. Μείωση κινδύνου αποφράξεων: ειδικά σε σειρές όπως η EMU-Port CORE, ο διαχωρισμός στερεών προστατεύει τις αντλίες από μεγάλα στερεά.

5. Οικονομία στη συντήρηση: εύκολη πρόσβαση, modular εξαρτήματα και σχεδιασμός χωρίς επικαθίσεις.

6. Ενεργειακή απόδοση: δυνατότητα χρήσης αντλιών με ρύθμιση στροφών, εκλογή κινητήρων υψηλής απόδοσης (π. χ. IE3).

Προκλήσεις και Παράγοντες Σχεδιασμού

Παρά τα πλεονεκτήματα, υπάρχουν ορισμένα σημεία που πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη:

1. Υπολογισμός παροχής και ύψους (Q-H): Η σωστή επιλογή αντλιών απαιτεί ακριβείς υδραυλικούς υπολογισμούς για να αποφευχθεί υποδιαστασιολόγηση (υπερφόρτωση) ή υπερδιαστασιολόγηση (ανώφελη κατανάλωση).

2. Σύνθεση λυμάτων: Αν αναμένεται υψηλό ποσοστό στερεών, περιττωμάτων ή ίνας, είναι επιθυμητό ένα σύστημα με διαχωρισμό στερεών (π.χ. EMU-Port CORE) ή κοπτήρες.

3. Χώρος εγκατάστασης και πρόσβαση: Ιδιαίτερα σε υπόγεια ή υπαίθριες εγκαταστάσεις, πρέπει να εξασφαλιστεί χώρος επαρκής για συντήρηση, εξαερισμό και ασφάλεια.

4. Διαχείριση άνυδρου: Σε υπόγεια φρεάτια, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η πιθανότητα “πλευστότητας” (άνωση) και να σχεδιάζεται κατάλληλα η στερέωση.

5. Ηλεκτρική ασφάλεια: Πίνακες ελέγχου, συναγερμοί στάθμης, βαλβίδες αντεπιστροφής, προστασίες κινητήρα και διακόπτες πρέπει να επιλεγούν και να εγκατασταθούν σύμφωνα με πρότυπα και κανονισμούς.

6. Τακτική συντήρηση: Για μακροχρόνια αξιοπιστία απαιτείται πρόγραμμα επιθεωρήσεων (π.χ. καθαρισμός, έλεγχος αντλιών, αντικατάσταση φλοτέρ ή αισθητήρων), σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τα πρότυπα συντήρησης.

Συμπερασματικά…

Με τους προκατασκευασμένους σταθμούς Wilo, η ανύψωση λυμάτων γίνεται απλή, ασφαλής και οικονομική. “Ready-to-install” λύσεις με κορυφαία συμμόρφωση EN, μειώνουν ρίσκο και κόστος, προσφέροντας αξιοπιστία και άνεση σε κάθε έργο.

---

Άρθρο του Κωνσταντίνου Δαμάσκου | Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός, MSc, Μ.Β.Α. | Τμήμα  Πωλήσεων  Κτιριακών Έργων & Βιομηχανίας | Wilo Hellas