" Το 2026 δεν καταφθάνει απλώς με πιο φιλόδοξους «πράσινους» στόχους. Φέρνει μαζί του απτό οικονομικό βάρος, το οποίο μεταφράζεται σε ακριβότερα προϊόντα και πιέσεις στο κόστος ζωής. Η πλήρης ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού άνθρακα αναδιαμορφώνει τους όρους για τη βιομηχανία, τις εισαγωγές και, τελικά, τους καταναλωτές.
Στον πυρήνα αυτών των αλλαγών βρίσκεται ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), που τίθεται σε πλήρη εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μεταφέρει στην πράξη τη φιλοσοφία ότι «ο ρυπαίνων πληρώνει».
Τι είναι ο CBAM και γιατί μας αφορά
Ο CBAM αποτελεί ευρωπαϊκό εργαλείο που επιβάλλει κόστος άνθρακα σε προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες, ώστε να μη δημιουργείται αθέμιτο πλεονέκτημα σε παραγωγούς χωρίς περιβαλλοντικούς περιορισμούς. Στόχος του είναι αφενός η θωράκιση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και αφετέρου η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Στην πράξη, ωστόσο, αυτό συνεπάγεται νέες επιβαρύνσεις σε κρίσιμα αγαθά που χρησιμοποιούνται στην ενέργεια, τις κατασκευές και τη μεταποίηση.
Ποια προϊόντα βλέπουν πρώτα αυξήσεις
Στο αρχικό στάδιο εφαρμογής του CBAM εντάσσονται:
-
Τσιμέντο
-
Σίδηρος και χάλυβας
-
Αλουμίνιο
-
Λιπάσματα
-
Ηλεκτρική ενέργεια
-
Υδρογόνο
Πρόκειται για πρώτες ύλες που βρίσκονται στη βάση της παραγωγικής αλυσίδας, γεγονός που σημαίνει ότι το αυξημένο κόστος μεταφέρεται σταδιακά από το εργοστάσιο στον προμηθευτή, στο ράφι και τελικά στον καταναλωτή.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα
Η ελληνική οικονομία, με έντονη εξάρτηση από εισαγόμενες πρώτες ύλες και ενεργοβόρους κλάδους, αναμένεται να δεχθεί πιέσεις σε τρία βασικά μέτωπα:
Κατασκευές και ακίνητα
Η άνοδος του κόστους σε τσιμέντο και χάλυβα ασκεί πρόσθετη πίεση στον κατασκευαστικό τομέα, σε μια περίοδο όπου η στεγαστική κρίση παραμένει έντονη.
Λογαριασμοί ρεύματος
Η επιβάρυνση στην ηλεκτροπαραγωγή από εισαγόμενη ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε ανοδικές τάσεις στα τιμολόγια, ιδίως για τις επιχειρήσεις.
Τιμές προϊόντων
Από τα τρόφιμα μέχρι τα βιομηχανικά αγαθά, το αυξημένο κόστος παραγωγής αποτυπώνεται αναπόφευκτα στις τελικές τιμές.
Ποιος πληρώνει τελικά τον λογαριασμό
Τυπικά, ο CBAM στοχεύει στους μεγάλους ρυπαντές. Στην πράξη, όμως, σημαντικό μέρος του κόστους μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.
Ο «πράσινος φόρος» δεν εμφανίζεται ως ξεχωριστή χρέωση, αλλά ενσωματώνεται στην τιμή, γεγονός που τον καθιστά λιγότερο ορατό – αλλά απολύτως υπαρκτό.
Περιβάλλον ή ακρίβεια: το δίλημμα του 2026
Η μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία είναι αναπόφευκτη. Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει το 2026 είναι ποιος επωμίζεται το κόστος αυτής της μετάβασης και μέχρι ποιο σημείο αντέχει η κοινωνία.
Με τους «πράσινους» κανόνες να αυστηροποιούνται και τις αγορές να προσαρμόζονται, το 2026 προδιαγράφεται ως χρονιά ισορροπίας – ή σύγκρουσης – ανάμεσα στην κλιματική πολιτική και την καθημερινή ακρίβεια.
Γράφει η Κατερίνα Αλεξίου – Πηγή: newmoney.gr
